GRONINGEN – Veel provincies en gemeenten korten op kunst en cultuur. "Als de sector niet in staat is om daarop te anticiperen, gaat een kwart van het aanbod in de podiumkunsten verloren."

Dat zegt onderzoeker en econoom Gerard Marlet.

In de popsector – waar de bezuinigingen minder tot kaalslag leiden dan elders in de kunstwereld, omdat de sector van oudsher minder op overheidsbijdragen leunt – wordt bijna zestig procent van alle subsidie verleend door de provincies en gemeenten.

Zou die subsidie niet langer uitgekeerd worden, of een substantieel lager bedrag, dan moeten poppodia en -festivals op zoek naar creatieve oplossingen om hun activiteiten toch voort te kunnen zetten. Het probleem zijn de ‘perverse prikkels’ in ons subsidiestelsel.

Dat zegt kunsteconoom Pim van Klink op de Eurosonic-conferentie in Groningen tijdens een paneldiscussie over de bezuinigingen in de kunst- en cultuursector. "Kunstinstellingen die creatief ondernemerschap tonen, worden daarvoor nu niet beloond."

Bloeien

Dat zou wel moeten, vindt hij. Van Klink pleit ervoor dat gemeenten inzetten op betrouwbare bestuurders bij culturele instellingen om ‘écht beleidsmatige meerwaarde te creëren’. "Doel is om die sector te laten bloeien en groeien."

Voor hem is het helder: óf de overheid eist de regie op, óf de instelling neemt, zonder verdere overheidsbemoeienis, zelf het heft in handen. Groningen is één van de weinige Nederlandse gemeenten die heeft gekozen voor investeren in kunst en cultuur in plaats van bezuinigen.

Investeren

Cultuurwethouder Ton Schroor (D66): "Groningen heeft altijd een heel progressief kunst- en cultuurbeleid gevoerd. Wij kiezen voor investeren vanuit de stellige overtuiging dat dit ontzettend goed is voor de stad."

"Het levert naast geld namelijk ook een goed leefklimaat en veel bedrijvigheid op." Schroor is net als Van Klink voor verregaande zelfredzaamheid van culturele instellingen.

Verantwoordelijkheid

"Samenwerken om kosten te besparen is bijvoorbeeld eerst en vooral de verantwoordelijkheid van de instellingen zelf", zegt hij. Toch kan de gemeente volgens hem wel zijn steentje bijdragen.

Hij neemt de vergevorderde fusie tussen het Stedelijke Kunstencentrum en de Muziekschool in Groningen als voorbeeld. "De fusie is nodig om de instellingen toekomstbestendig te maken. Doen wij dit niet, dan zouden beide waarschijnlijk over een paar jaar niet meer bestaan."

Bezuinigen

Wat het verlenen van subsidie aan kunst- en cultuurinstellingen betreft waarschuwt Pim van Klink ten slotte voor een terugkerend probleem. "Als overheden gaan bezuinigen worden er allerlei plannen gemaakt", zegt hij.

"De geschiedenis leert dat bij alle subsidierondes van de afgelopen twintig jaar, die plannen na verloop van tijd weer naar de achtergrond verdwijnen. Zo ontstaat een systeem waarin de overheid veel financiert, maar niet de beleidsregie neemt."


Lees meer over Eurosonic en Noorderslag in het festivaldossier