Ieder jaar spreken providers, hardwaremakers en andere technologiebedrijven op telecombeurs Mobile World Congress over een sneller 5G-netwerk. Maar wanneer kunnen wij dat 5G-netwerk nou in Nederland gaan gebruiken?

5G is de opvolger van 4G, de technologie die op dit moment wordt gebruikt voor mobiel internet. Nieuwe technologie in telecommasten moet razendsnel verbinding gaan maken met apparaten die hier ondersteuning voor hebben. Op smartphones zorgt dat er bijvoorbeeld voor dat video’s sneller streamen en foto’s sneller worden gedownload.

Het geplande 5G-netwerk krijgt ook een veel hogere bandbreedte. Deze groei in capaciteit zorgt ervoor dat er meer apparaten tegelijkertijd kunnen verbinden met dezelfde antenne, waardoor de verbinding van je smartphone stabiel blijkt op drukke plaatsen zoals luchthavens of muziekfestivals. Nu duikt de snelheid van 4G bij grote drukte omlaag.

Bedrijven bouwen al jarenlang aan de antennetechnologie voor 5G en zijn nu bijna op een punt dat deze aan telecomproviders aangeboden kan worden. Daarmee zijn we bijna op een punt dat 5G de massa bereikt - maar hoe lang duurt dat nog, en wie gaat er voor betalen?

Hoe ver is dat 5G-netwerk wel in Nederland?

Op het moment bevindt 5G zich nog in de kinderschoenen. Telecomproviders zijn bezig met het uitvoeren van tests van de eerste 5G-netwerken, om te zien hoe nieuwe antennes hiervoor ingezet kunnen worden.

Daarnaast moeten de mobiele frequenties voor 5G nog worden verdeeld. In Europa worden deze frequenties beheerd door overheden, die ze vervolgens aan telecomproviders veilen. In Nederland zal een veiling voor de vermoedelijke 5G-frequenties pas in 2019 plaatsvinden, waardoor providers niet voor die tijd met de nieuwe technologie aan de slag kunnen.

Eén van de frequenties voor 5G die nodig zal zijn voor 5G in Nederland wordt waarschijnlijk nog niet ter veiling aangeboden. Op het moment gebruiken inlichtingendiensten namelijk de 3,5GHz-band om af te luisteren, iets dat de AIVD en MIVD nog tot minstens 2022 willen doen. Experts vrezen dat dit tot mogelijke vertraging zal leiden.

Die mogelijke vertraging kan wel eens één van de voornaamste pijnpunten zijn bij de uitrol Nederland, terwijl de technologie er wel klaar voor lijkt. Volgens Dan Warren van Samsung Research kan zo'n netwerk nu al gebouwd worden: "Ik zou vandaag al een 5G-netwerk met honderd procent dekking kunnen opzetten, maar je zult niet blij worden van de kosten die hierbij komen kijken." Verwacht wordt dat de uitrol van 5G miljarden euro’s gaat kosten.

Wie gaat de bouw van 5G betalen?

De kosten voor de bouw van het 5G-netwerk zouden nog een zorg zijn. Er moet flink worden geïnvesteerd om 5G te realiseren, maar het is nog onduidelijk waar dat geld vandaan moet komen. "Bedrijven in bijvoorbeeld de gezondheidszorg, onderwijs en landbouw hebben iets aan 5G en kunnen investeren, maar niemand weet of ze hun miljardeninvestering ook gaan terugverdienen", aldus Warren.

Volgens Stuart Revell, directeur van het 5G-innovatiecentrum van de Britse universiteit van Surrey, weten sommige industrieën goed te verwoorden wat ze met 5G willen, zoals bijvoorbeeld de automarkt. Die droomt al jarenlang van op afstand bestuurbare auto's, die door de lage reactietijd van 5G mogelijk worden. Hierdoor kan een auto bijvoorbeeld snel communiceren met stoplichten om live de route aan te passen.

Binnen de landbouw wordt vaak gesproken over op afstand bestuurbare apparaten zoals sproeiers, die door de hoge capaciteit in grote aantallen tegelijk kunnen communiceren. Doktoren mijmeren over de mogelijkheid om online operaties via een 5G-robot uit te voeren, waarbij ook de lage reactietijd van belang is. Op Mobile World Congress liet een Japanse provider alvast zien hoe een robot met weinig vertraging met 5G bediend kan worden

Kan mijn telefoon meteen 5G gebruiken?

Huidige smartphones kunnen hooguit gebruikmaken van het huidige 4G-netwerk. Smartphones met 5G-ondersteuning zijn nog niet op de markt en verschijnen waarschijnlijk pas zodra 5G wordt uitgerold.

Fabrikant Huawei presenteerde op Mobile World Congress dit jaar wel een mobiele 5G-chip die telefoonmakers kunnen gebruiken. Andere chipmakers werken ondertussen aan hardware die de 5G-standaard ondersteunt. De achterliggende technologie wordt dus wel ontwikkeld, maar moet nog in consumententelefoons worden geïntegreerd.

Wanneer wordt dat 5G-netwerk uitgerold?

Europese lidstaten hebben afgesproken om allemaal in in elk geval één grote stad te voorzien van een 5G-netwerk rond 2020. In Nederland is een plan om dat netwerk in 2020 uit te rollen in Amsterdam, ter ondersteuning van het EK.

Vanaf 2025 moeten Europese 5G-netwerken breder worden uitgerold, waardoor ook andere steden en dorpen op termijn dekking moeten krijgen. Al is het nog de vraag of de uitrol volgens plan zal verlopen, gezien de eerder genoemde spionagefrequenties die pas rond 2022 of 2023 beschikbaar komen.

Volgens Eurocommissaris Andrus Ansip duurt de uitrol van 5G veel te lang. "We moeten de overstap meteen maken", stelde hij in een interview met Euractiv in aanloop naar de telecombeurs. De politicus vreest dat Europa achterloopt op de Verenigde Staten en Azië, waar 5G eerder zijn intrede lijkt te gaan maken.

Waarom zijn de VS en China sneller?

Dat is volgens onderzoeker Chris Nicoll van telecomonderzoeker ACG Research vooral te wijten aan de relatief lage snelheden waar de VS en China op mikken. "Als je kijkt naar snelheden in die landen, dan zijn die niet eens te vergelijken met de rest." De onderzoeker denkt dat 5G-internet daarom veel hogere snelheden in Europa zal bereiken.

Bij 5G-tests wisten providers in de afgelopen jaren snelheden van zelfs 71 gigabit per seconde te halen - bijna vijfhonderd keer zo snel als de huidige Nederlandse 4G-netwerken, die een snelheid van 150 megabit aantikken.

Daarmee worden grote stappen gemaakt bij de ontwikkeling van 5G, maar we moeten nog zien of wij ook die snelheden zullen bereiken. Bij tests wordt namelijk een directe connectie getest, wat een andere situatie is dan bij de connectie van tienduizenden tegelijk. Bovendien biedt Huawei's eerste 5G-chip voor smartphones slechts ondersteuning voor een snelheid van 2,3 gigabit per seconde.