Een federale rechter in Brooklyn, New York, heeft maandag (lokale tijd) een verzoek van opsporingsinstanties afgewezen om Apple op te dragen een iPhone te kraken. 

Het gaat in dit geval om de smartphone van een drugsdealer. De man werd in oktober vorig jaar opgepakt.

Hoewel de zaak niets te maken heeft met het verzoek van de FBI aan Apple om te helpen bij het ontgrendelen van een terroristentelefoon in Californië, wordt de uitspraak gezien als een steun in de rug van het bedrijf.

Apple weigert software te maken die het mogelijk zou maken om een iPhone te kraken die is gebruikt door Syed Rizwan Farook, een van de terroristen die in december vorig jaar in het Californische San Bernardino betrokken was bij een aanslag. Daarbij kwamen veertien mensen om het leven.

Overdreven

Rechter James Orenstein noemde de eis van de opsporingsinstanties tegen Apple in de zaak in Brooklyn ''onpraktisch en overdreven''. Volgens hem hanteert de overheid een veel te brede interpretatie van de All Writs Act, een wet uit de achttiende eeuw die wordt ingezet om telefoons af te tappen. 

Het is voor het eerst dat een rechter de moderne interpretatie van de All Writs Act onjuist noemt. Eerder werd de wet al wel gebruikt om fabrikanten van elektronica te dwingen mee te werken aan het ontgrendelen van telefoons.

Ook Apple zelf werkte hier in het verleden aan mee, maar wil nu geen software maken die de beveiliging van iPhones zou kunnen verslechteren. In het verleden waren iPhones al minder goed beveiligd en was het makkelijker voor Apple om medewerking te verlenen.

Wetgevers

Volgens de rechter moeten belangrijke beslissingen over de privacy van burgers en de beveiliging van elektronica worden genomen door wetgevers, niet door een nieuwe interpretatie van een oude wet.

"Het zou ons constitutioneel erfgoed en onze aanspraak op democratisch bestuur verraden om als rechter te doen alsof onze Grondleggers dat debat al hadden gehad, en het hadden beëindigd, in 1789", aldus Orenstein.

Volgens Reuters zijn verschillende leden van de Justitiecommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden inderdaad van plan om zelf het heft in handen te nemen.

Ze zouden de rechter in de zaak rond Farook willen verzoeken om het debat over het ontgrendelen van telefoons over te laten aan het Congres, in plaats van binnen het gerechtelijke systeem een beslissing te nemen. Zowel Democraten als Republikeinen zouden hun naam onder de brief willen zetten.

Bedachtzaam

Een bron binnen het bestuur van Apple noemt de uitspraak van Orenstein tegenover de Wall Street Journal bedachtzaam, en wijst erop dat het hier gaat om een minder vergaand verzoek dan in het geval van de telefoon van Farook. 

In de zaak rond de drugsdealer draait de iPhone op het besturingssysteem iOS 7. Dat maakt het voor Apple nog redelijk makkelijk om data van een iPhone af te halen. De iPhone van de schutter in San Bernardino draait op iOS 9, dat gegevens veel beter beveiligt en het omzeilen van het ontgrendelscherm onmogelijk maakt.

Een woordvoerder van het ministerie van Justitie zegt teleurgesteld te zijn door de nieuwe uitspraak. Het ministerie zal de rechter vragen om nog eens opnieuw te kijken naar de zaak. "Deze telefoon kan bewijs bevatten die ons helpt in een actief crimineel onderzoek, en we zullen het gerechtelijke systeem blijven gebruiken om het te verkrijgen."

Dinsdag staan Apple en de FBI voor het Amerikaanse Congres. Tijdens een hoorzitting van de Justitiecommissie zullen zij worden ondervraagd over de zaak rond de iPhone van Farook. Op 22 maart staan de FBI en Apple weer tegenover elkaar in de rechtbank, nadat Apple beroep aantekende tegen het zoekbevel van de rechter in de Farook-zaak.