Hoe belangrijk is lef tonen? NUzakelijk, uitreiker van de LEF-award tijdens Big Improvement Day 2014, vraagt het aan bekende ondernemers en bestuurders. In deze aflevering: Pieter Cloo, secretaris-generaal bij het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Cloo heeft met zijn uitgebreide loopbaan zijn strepen zowel in de publieke als de private sector verdiend. Zo was hij eerder vicevoorzitter van de raad van bestuur bij uitkeringsinstantie UWV. En ook was hij directeur bij het toenmalige ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.

Voordat hij secretaris-generaal werd, werkte hij zes jaar lang als managing partner bij adviesbureau Boer & Croon.

Wat heeft u in uw loopbaan gedaan waarbij u lef nodig had?
"Ik heb vrij veel crises geleid", zegt Cloo. Hij noemt grote zaken zoals de kernramp in Tsjernobyl, de uitbraak van mond-en-klauwzeer, de inbraak bij certificeringsbedrijf Diginotar, de Amsterdamse zedenzaak en een onderzoek naar dioxinebesmetting van vleesproducten. Ook heeft hij zo’n vijftien tot twintig bedrijven door moeilijke fases heen geleid.

"Dat zijn allemaal momenten van grote onzekerheid. Het gaat dan om dingen die nergens opgeschreven zijn. En dat vinden mensen eng", legt de secretaris-generaal uit.

Maar terwijl anderen in paniek raken, wordt hij er juist heel rustig van. "We komen er wel uit", zegt hij dan tegen zijn collega’s.

Cloo zegt geluk te hebben met zijn fysieke en mentale gesteldheid. "Niet alles is aan te leren, met sommige dingen moet je ook een beetje geluk hebben. Zo heb ik weinig slaap nodig."

Eigenlijk vindt de topambtenaar dat hij geen lef heeft. Met de toekomst bezig zijn, dingen doen die nog niet eerder zijn gedaan en mensen overtuigen, vindt hij een normaal onderdeel van zijn leidinggevende functie.

Hoe belangrijk is lef om succesvol te kunnen zijn?
"Heel belangrijk", zegt Cloo resoluut. "Getreden paden bewandelen kan iedereen. Je kunt je juist onderscheiden als dingen niet goed gaan. Dat je nadenkt over hoe je iets kunt oplossen als het eigenlijk niet kan."

"Je moet er staan als het moeilijk is. Spring over het slootje en doe het net anders. Als je niks durft, doe je ook niks fout."

Waar ligt bij u de grens tussen lef en roekeloosheid?
"Die grens is vrij precies aan te geven. Het is belangrijk dat je gecalculeerde risico’s neemt."

Maar dat betekent niet dat er niks mis mag gaan. "Dat kan gebeuren, zolang je er van tevoren maar goed over hebt nagedacht." De kunst is dan om niet in paniek te raken en alleen maar één zet vooruit te denken.

"Je moet nooit iets in je eentje doen. Heb het erover", waarschuwt Cloo. Hij raadt elke manager aan om zich te omringen met criticasters die kunnen helpen. "Ik zie wel eens voorkomen dat mensen paniekerig worden en dingen naar zichzelf toetrekken. Maar dat is niet zo verstandig."

Wat vindt u een goed voorbeeld van lef bij iemand anders?
De secretaris-generaal is onder de indruk van rapper Ali B: "Hij is volledig selfmade en hij blijft volstrekt authentiek." Cloo houdt van zijn optimisme en nuchterheid.

Ook Wiebe Draijer heeft hij hoog zitten. Cloo vindt het knap dat de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad stabiliteit kan brengen, terwijl we "het polderen bijna verleerd" leken te zijn.

Tot slot spreekt de topambtenaar zijn waardering uit voor directeur Marjan Minnesma van de duurzaamheidsstichting Urgenda. Hij zegt dat Minnesma "op een positieve manier" aandacht vraagt voor duurzaamheid en innovatie.

"Dit zijn mensen die dingen voor elkaar krijgen. Ze liggen me na aan het hart."

Zie ook, de Lef-interviews met:
Charles Ruffolo (The Networking)
Arko van Brakel ((De Baak)
Ben Wolding (Bencom)
NFI-topman Tjark Tsin-A-Tsoi
Hans Biesheuvel (ONL)

Lees meer over de LEF-award op Bigimprovementday.nl