De politie heeft in het jaar voor de dubbele moord in Weiteveen ongeveer tachtig meldingen over smaad, intimidatie en bedreiging ontvangen. Daarbij heeft de politie belangrijke signalen gemist en had ze anders moeten handelen, erkent de politie nu.

"We hebben als politie onze professionele standaard niet behaald", zegt Martin Sitalsing, politiechef van de eenheid Noord-Nederland, in reactie op de evaluatie. "Dat vind ik bijzonder pijnlijk en dat betreur ik. Hoewel we nooit weten of de afloop anders was geweest, maakt de evaluatie duidelijk dat we anders hadden moeten handelen."

De eerste melding kwam in februari 2023 binnen, en in de maanden erna volgden er nog zo'n tachtig. De meldingen draaiden om een conflict rond de verkoop van een woning. Die had verdachte Richard K. daarvoor verkocht aan de 44-jarige vrouw en 38-jarige man die op 16 januari 2024 in Weiteveen werden vermoord. Zowel de slachtoffers van de moord als K. maakten vooraf meldingen van het conflict bij de politie.

Veel meldingen werden als losse incidenten opgepakt, door verschillende agenten. Ze voerden meerdere gesprekken met de betrokkenen. De politie maakt niet bekend wie welke melding heeft gedaan. De betrokkenen hebben ook vier aangiftes gedaan.

In september 2023 vroeg een van de betrokkenen de politie om beveiliging, omdat diegene zich thuis niet meer veilig voelde. Dat verzoek wees de politie af, maar agenten zouden wel vaker in de buurt surveilleren. Ook de andere partij zei op dat moment zich ernstige zorgen te maken.

De informatie over de verschillende meldingen en gesprekken met betrokkenen werd door de politie niet centraal gedeeld. Ook waren betrokken agenten niet altijd op de hoogte wat zich eerder afspeelde. Hierdoor was er bij de politie geen goed beeld van de verbanden tussen de incidenten en de mogelijke stalking.

Ook fouten rond wapenvergunning

De politie had ook het wapenverlof van verdachte K. moeten intrekken. Bij het misdrijf zelf zou K. wapens hebben gebruikt waar hij geen vergunning voor had, maar hij had wel een vergunning en jachtakte voor andere wapens.

"Op basis van de beschikbare informatie hadden we zijn jachtakte in moeten trekken en zijn vergunde wapens in beslag moeten nemen", zegt Sitalsing. "Dat het misdrijf met illegale wapens is gepleegd, doet daar niets van af. Er is niet volgens richtlijnen gehandeld."

Toen bekend was dat K. als betrokkene in het conflict een wapenverlof had, had er beter contact moeten zijn tussen politiemedewerkers van betrokken afdelingen. Als er wordt gevreesd voor misbruik van wapens, moet een wapenverlof worden ingetrokken. Uit de evaluatie blijkt dat er "in de loop van 2023" voldoende aanwijzingen voor mogelijk misbruik waren om het wapenverlof van K. in te trekken.

In september 2023 probeerde de verantwoordelijke bij de politie voor wapenvergunningen contact te leggen met K., nadat bij de politie duidelijk was geworden dat hij als betrokkene in het conflict wapens in zijn bezit had. De politie ging bij het huis van K. langs en probeerde hem te bellen, maar het lukte niet K. te spreken. Er werden geen verdere pogingen gedaan om contact te leggen.

Politie past richtlijnen aan

De uitkomsten van de evaluatie betekenen volgens Sitalsing niet dat agenten niets hebben gedaan. "Politiemedewerkers hebben intensieve bemoeienis gehad met het conflict en zich zeker ingespannen om te voorkomen dat het conflict zou escaleren."

De politie heeft na de evaluatie de richtlijnen rondom het herkennen van stalking, het zorgvuldig delen en registreren van informatie en het controleren van wapenvergunningen aangepast. Sitalsing beseft dat dit voor de nabestaanden te laat is. "Wat wij naar aanleiding van deze evaluatie ook leren en verbeteren, de nabestaanden krijgen hun geliefden er niet mee terug. Dat gemis is onherstelbaar."

Sébas Diekstra, advocaat van de nabestaanden, noemt het "goed" dat de politie de fouten erkent. Toch blijft volgens hem nog de vraag waarom de politie geen actie heeft ondernomen na de signalen. "Politiewerk mag dan complex zijn, maar dat was dit niet. Als een conflict escaleert en er zijn duidelijke risico's, dan moet je gewoon ingrijpen."