EU gaat na oproep Nederland onderzoeken of Israël Associatieverdrag schendt
Door onze nieuwsredactie20 mei 2025 om 18:36
De Europese Unie gaat onderzoeken of Israël zich nog wel houdt aan de voorwaarden van het Associatieverdrag EU-Israël. Dat hebben de Europese ministers van Buitenlandse Zaken besloten. De Nederlandse buitenlandminister Caspar Veldkamp had om zo'n onderzoek gevraagd.
EU-buitenlandchef Kaja Kallas bevestigt tegenover persbureau Reuters dat het onderzoek wordt gestart. Zeventien EU-lidstaten steunden het verzoek, negen niet. Volgens Veldkamp geeft Europa hiermee een "heel duidelijk signaal af dat het ons echt menens is".
Veldkamp zegt dat de EU "echt heel bezorgd" is over de humanitaire situatie in Gaza. Daarnaast wil de EU Israël duidelijk maken dat het "nu moet stoppen met de militaire actie en de humanitaire blokkade volledig moet opheffen".
Het Associatieverdrag en het bijbehorende Actieplan EU-Israël geven Israël onder meer economische voorrechten in de EU. Ook komt het land in aanmerking voor bepaalde Europese subsidies.
Maar de kritiek op het Israëlische optreden in Gaza zwelt aan, met name op de weigering om hulpgoederen binnen te laten. Volgens buitenlandminister Veldkamp schendt Israël met zijn blokkade artikel 2 van het Associatieverdrag, liet hij begin deze maand weten aan EU-buitenlandchef Kaja Kallas. In dat artikel staat dat mensenrechten en de democratische principes gerespecteerd moeten worden.
Veldkamp liet vervolgens weten dat hij niet zou instemmen met verlenging van het Actieplan EU-Israël zolang het onderzoek loopt. Met dit actieplan wordt de samenwerking tussen de EU en Israël verder uitgewerkt. Voor verlenging is unanieme steun nodig.
Ook toonde de minister zich eerder deze maand kritisch over een nieuw Israëlisch systeem om hulp te distribueren in Gaza. "Hoewel veel details nog onbekend zijn, lijkt dit systeem niet overeen te komen met de humanitaire principes van neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid", schreef hij aan Kallas.
Veldkamp kraakt minimale hulp Israël in Gaza
Maandag kwam voor het eerst sinds 2 maart, toen Israël overging tot een blokkade, weer een kleine hoeveelheid hulp aan in Gaza. Volgens het Israëlische leger zijn negen vrachtwagens het gebied binnengegaan.
Veldkamp omschreef de tijdelijke voedselhulp van Israël maandag als "gebrekkig en onvoldoende". Ook hulporganisaties toonden zich kritisch. Tijdelijke hulp is volgens onder meer CARE en UNICEF slechts een "pleister tegen het bloeden".
Nederland schaarde zich vervolgens bij 21 andere landen die Israël maandag hebben opgeroepen om humanitaire hulp aan Gaza volledig toe te staan en de Verenigde Naties en humanitaire organisaties hun werk onafhankelijk te laten doen.
