Overzicht Turbulente dag in Gaza na vrijlatingen en begin UNRWA-verbod

Door onze nieuwsredactie
30 jan 2025 om 22:57

Regelmatig geeft NU.nl je een overzicht van de ontwikkelingen in de oorlog tussen Israël en Hamas. Met dit keer: een turbulente dag waarop zowel Israëlische gegijzelden als Palestijnse gevangenen zijn vrijgelaten. Daarnaast is het verbod op VN-organisatie UNRWA ingegaan en dat leidt tot angst.

Als onderdeel van de eerste fase van het staakt-het-vuren liet Hamas donderdag drie Israëlische gegijzelden vrij. Dat ging niet van een leien dakje: de auto's van het internationale Rode Kruis (ICRC) werden omsingeld door honderden Palestijnen. Gewapende leden van Hamas konden de gijzelaars nauwelijks in veiligheid naar de voertuigen brengen.

Op beelden was te zien dat veel mensen de straten van Khan Younis op waren gegaan om de overdracht van de gegijzelden te zien. Dat leidde tot onveilige situaties voor de drie Israëliërs: een 20-jarige vrouwelijke militair, een 29-jarige vrouw en een 80-jarige man.

De vorige twee overdrachten verliepen soepeler. Premier Benjamin Netanyahu was woedend vanwege de onrust en pauzeerde daarom de beloofde vrijlating van 110 Palestijnse gevangenen. "Dit is opnieuw een bewijs van de onvoorstelbare wreedheid van de terroristische organisatie Hamas", zei Netanyahu. Hij sprak van "schokkende beelden". Die beelden kun je in de onderstaande video zien.

Enorme chaos bij vrijlating gijzelaar door Hamas in Gaza

Uiteindelijk toch 110 Palestijnen vrijgelaten

Bussen met Palestijnse gevangenen waren al onderweg, maar werden teruggestuurd naar de gevangenissen. Dat meldde persbureau Reuters op basis van een functionaris die bij de operatie betrokken is.

Pas nadat Hamas had beloofd dat de resterende gegijzelden op een veiligere manier worden vrijgelaten, werd de vrijlating van de Palestijnen weer in gang gezet. Dat leidde tot grote vreugde bij de families van gevangen Palestijnen.

Op beelden is te zien dat mensen zich verzamelen in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever. De menigte zwaait met vlaggen en tilt de ex-gevangenen op.

Ook vijf Thai vrijgelaten

Donderdag liet Hamas ook vijf Thai vrij. Dat was geen onderdeel van het staakt-het-vuren, maar komt voort uit een apart akkoord tussen Hamas en de Thaise regering, meldt BBC News. Het is niet bekend waar de gegijzelden zijn vrijgelaten.

Eerder maakte Thailand bekend dat nog zes Thaise burgers levend in handen van Hamas zijn. De Thaise regering gaat ervan uit dat twee andere gegijzelde landgenoten zijn omgekomen. De Thai waren ontvoerd uit boerderijen in Zuid-Israël waar ze werkten.

UNRWA officieel verboden

Hulporganisatie UNRWA is vanaf donderdag officieel verboden. In oktober 2024 nam het Israëlische parlement twee wetten aan om humanitaire hulp door UNRWA bijna onmogelijk maken. De eerste wet verbiedt UNRWA om op "Israëlisch grondgebied" te opereren. De andere wet verbiedt contact tussen Israëlische instanties en UNRWA of partijen die in naam van de organisatie opereren in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.

UNRWA is dé organisatie van de Verenigde Naties die al 75 jaar hulp biedt aan mensen in de Palestijnse Gebieden. "De organisatie zorgt niet alleen voor basisvoorzieningen als water, voedsel en medicijnen, maar ook voor bijvoorbeeld onderwijs, gezondheidszorg, distributiecentra en sociale voorzieningen", zei Thea Hilhorst eerder tegen NU.nl. Zij is hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit.

UNRWA vormt "de ruggengraat van de hulpverlening in Gaza en is daarmee totaal niet vergelijkbaar" met de hulp van andere organisaties. Het werk van UNRWA is dan ook "onvervangbaar". De organisatie is daarom niet van plan om uit de Gazastrook te vertrekken. Of Israël daar iets aan gaat doen, is nog niet duidelijk.

Als onderdeel van het staakt-het-vuren is afgesproken dat de humanitaire hulp moet worden opgeschaald. De grote vraag is wie de hulp gaat verlenen nu UNRWA is verboden. Het verbod leidt dan ook tot onrust bij hulpverleners en Gazanen die dringend hulp nodig hebben.

'Wederopbouw van Gaza duurt tien tot vijftien jaar'

De Amerikaanse Midden-Oostengezant Steve Witkoff schat dat de wederopbouw van de Gazastrook tien tot vijftien jaar kan duren. Witkoff was woensdag in Gaza en zei in een interview met nieuwssite Axios dat er "bijna niets meer over is" van het gebied.

"Het is verbluffend hoe groot de schade daar is", zei de gezant van Amerikaanse president Donald Trump. Witkoff denkt dat het alleen al vijf jaar gaat duren om alle brokstukken van verwoeste gebouwen op te ruimen. Daarbij zou het ook een aantal jaren kosten om "de impact van Hamas-tunnels op de fundering van gebouwen" te bepalen.

"De indruk bestaat dat we binnen vijf jaar een solide plan kunnen maken voor Gaza, maar dat is onmogelijk. Dit is en wederopbouwplan voor tien tot vijftien jaar."

Voorlopig zal de wederopbouw nog niet beginnen. Naar verwachting gaat de tweede fase van het akkoord op 4 februari in. Dan moeten meer Israëlische gegijzelden worden vrijgelaten en moet Israël zijn troepen volledig terugtrekken uit Gaza. Pas dan kan er een formeel einde aan de oorlog komen en kan er een plan voor de wederopbouw worden opgesteld.

Waarom je niet kunt reageren onder dit bericht

De reactiemogelijkheid onder artikelen en video's over de Midden-Oostenconflicten en de directe gevolgen daarvan staat standaard uitgeschakeld. De hevigheid van de discussies maakt goede moderatie lastig. Op woensdag- en zondagavonden vind je wel een Praat mee op onze voorpagina. Daaronder kun je wel discussiëren. Tot die tijd zien we je graag terug onder onze andere producties.
Is er een foutje in bovenstaand artikel geslopen? Mail ons dan op redactie@nu.nl.