Dit staat in het akkoord tussen Hamas en Israël: 'Ze zijn van elkaar afhankelijk'
Na vijftien maanden oorlog in Gaza hebben Israël en Hamas een akkoord bereikt over een wapenstilstand. De komende zes weken zullen in het teken staan van het uitwisselen van gijzelaars en gevangenen. "Op deze manier zijn ze van elkaar afhankelijk."
Het beëindigen van de oorlog zal in fases gebeuren, waarvan de eerste zondag begint. Die periode zal zes weken beslaan. Beide partijen zullen dan vooral gijzelaars en gevangenen uitwisselen, maar het Israëlische leger zal zich ook gedeeltelijk terugtrekken uit Gaza.
"Maar er zijn waarschijnlijk ook al afspraken gemaakt over de tweede fase", denkt Midden-Oostenkenner Peter Malcontent. "Anders kan ik mij niet voorstellen dat Hamas akkoord is gegaan met de wapenstilstand", zegt hij in gesprek met NU.nl. "Hamas wil definitieve vrede om te redden wat er te redden valt. In militair opzicht kan Hamas namelijk niet veel meer."
Belangrijk detail in het vredesakkoord is dat de wapenstilstand in de eerste fase nog "tijdelijk" genoemd wordt. Vanaf de tweede fase moet die blijvend worden. Onderhandelingen over de afspraken van de tweede en derde fase zullen op dag zestien van de eerste fase beginnen.
Het is uiteraard nog afwachten of het tijdelijke staakt-het-vuren in de eerste fase standhoudt. Malcontent ziet in ieder geval voor beide partijen redenen om zich aan de wapenstilstand te houden.
"Israël weet dat er nog levende gegijzelden in handen van Hamas zijn als het halverwege de strijd weer oppakt. Die raakt Israël dan waarschijnlijk kwijt. In deze constructie zie je dat beide partijen van elkaar afhankelijk zijn. Ze hebben er, als ze er eenmaal in zitten, geen baat bij om er zomaar weer uit te stappen."
Wat gebeurt er de komende weken?
Nog onduidelijk hoeveel gegijzelden in leven zijn
In de eerste fase zullen beide partijen dus vooral gevangenen met elkaar uitwisselen. Hamas houdt nog zo'n negentig gegijzelden vast. Het is niet duidelijk hoeveel er nog in leven zijn.
Tijdens de eerste zes weken worden 33 gegijzelden naar Israël gebracht. De groep vrijgelaten gegijzelden bestaat elke week uit minstens drie personen. De overige gegijzelden moeten in de tweede fase vrijkomen.
Aan de hand van het aantal nog levende Israëlische gegijzelden wordt bepaald hoeveel Palestijnse gevangenen worden vrijgelaten. Dat gaat waarschijnlijk in totaal om 1.000 tot 1.650 Palestijnen. Israël zou sowieso bereid zijn om alle vrouwen en kinderen vrij te laten die zijn opgepakt na 7 oktober 2023, de dag van de inval van Hamas in Israël.
Israël gaat zich gedeeltelijk terugtrekken
De Israëlische troepen in Gaza zullen zich tijdens de eerste fase terugtrekken naar een bufferzone bij de Israëlische grens. "Daarbij zullen de militairen ook de Philadelphicorridor in het zuiden van Gaza, de grensstrook met Egypte, verlaten", zegt Malcontent.
Het Israëlische leger zal Gaza niet (volledig) verlaten. Dat zal pas gebeuren in de tweede fase van het vredesakkoord.
Gazaanse vluchtelingen mogen al wel weer terugkeren naar het noorden van Gaza. Qatarese en Egyptische functionarissen zullen veiligheidscontroles uitvoeren bij voertuigen, om te voorkomen dat er zware wapens naar het noorden worden vervoerd. Mensen die te voet reizen hebben niet te maken met controles.
Ook noodhulp maakt deel uit van het akkoord. Tijdens het staakt-het-vuren gaan er elke dag zeshonderd vrachtwagens met hulpgoederen naar Gaza. Vijftig van deze vrachtwagens vervoeren brandstof.
De helft van de vrachtwagens gaat naar het noorden van Gaza, waar de hongersnood het ergst is. Ook zullen er 200.000 tenten en 60.000 noodwoningen naar Gaza worden gebracht.