Hulpverleners krijgen het steeds moeilijker in Gaza: 'Voorraden uiterst beperkt'
Hulp verlenen in de Palestijnse Gebieden is niet alleen gevaarlijk, het is soms bijna onmogelijk. Toch zijn er nog steeds mensen die dagelijks hulp bieden. Wat kan er nog wel?
"We beoordelen de behoeften continu zodat we zo effectief mogelijk kunnen reageren op wat mensen nodig hebben", zegt Sarah Davies van het Internationale Rode Kruis donderdag tegen NU.nl. Zo hebben mensen in een vluchtelingenkamp soms wel bloem, maar geen oven of een fornuis om brood mee te maken. Dan regelt het Rode Kruis dit soort faciliteiten of huurt de organisatie mensen in om pitabrood te bakken.
Op woensdag kreeg het Rode Kruis toegang tot Noord-Gaza. Dat is uitzonderlijk, want dat gebied is al weken afgesloten voor hulporganisaties omdat het Israëlische leger daar operaties uitvoert. "Hulpverleners brachten lijkzakken, medische hulpmiddelen en eerste-hulp-koffers naar een ziekenhuis en een medische kliniek van de Palestijnse Rode Halvemaan", schrijft het Rode Kruis donderdag in een update.
"Uiteraard bieden wij nog steeds hulp", zegt Tamara Alrifai van de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA donderdag. Haar baas zei vorige week woensdag dat de organisatie het punt nadert waarop hulp verlenen onmogelijk wordt. Dat punt is dus nog niet bereikt. "Op dit moment zitten we midden in de tweede ronde van de poliovaccinatie-campagne en onze gezondheidsteams hebben het extreem druk", zegt Alrifai.
"Maar het is waar dat de voorraden die Gaza binnenkomen uiterst beperkt zijn", vervolgt Alrifai. "Het gaat om slechts een paar vrachtwagens per dag, wat in grote mate bijdraagt aan de honger en de verspreiding van ziekten."
VS vindt dat Israël meer hulp moet toelaten
Verschillende hulporganisaties hebben veldhospitalen opgericht. Bijvoorbeeld in Deir al Balah. Artsen zonder Grenzen (AzG) voert daarnaast bijvoorbeeld nog werkzaamheden uit in het Al-Aqsa ziekenhuis in Deir al Balah en het Nasser ziekenhuis in Khan Younis. Ook in Al-Mawasi wordt hulp geboden. De hulp bestaat bijvoorbeeld uit chirurgische ondersteuning, kraamzorg, geestelijke gezondheidszorg en wondzorg.
"Maar belegeringen en evacuatiebevelen in verschillende ziekenhuizen zorgen ervoor dat onze activiteiten op een steeds kleiner gebied plaatsvinden", schrijft de organisatie in een update. AzG meldde zaterdag bovendien de dood van een achtste collega in Gaza. De man zou zijn omgekomen in Khan Younis.
De infrastructuur ziet eruit als opgefrommeld papier.
AzG"We zijn naar het zuiden verhuisd", zegt Davies. De woordvoerder van het Internationale Rode Kruis is ruim een week terug uit Gaza. "Grootschalige vernietiging." Zo omschrijft Davies wat zij ziet als ze door Gaza reist. "Infrastructuur die eruitziet als in elkaar gefrommeld papier."
Veel van haar Palestijnse collega's werken sinds het begin van het conflict aan één stuk door. Dat is extra zwaar, omdat zij zelf soms ook ontheemd zijn. "Veel van onze lokale medewerkers leven nu in tenten." Toch bieden zij elke dag hulp aan anderen. Dat is niet zonder gevaar. Het aantal hulpverleners dat sterft "gaat alle perken te buiten", zegt Suying Lai van Oxfam Novib.
Het Internationale Rode Kruis kon vorige week voorraden afleveren bij het Al Ahli Baptist-ziekenhuis in Gaza-stad. | Beeld: Getty ImagesVeel hulpverleners gedood
"Iedereen die daar is, weet dat het heel gevaarlijk is", zegt Lai. Zij benadrukt dat hulpverleners professionals zijn. Iedereen volgt veiligheidstrainingen en er zijn algemene regels om het werk zo veilig mogelijk te doen. "Maar natuurlijk is iedereen bang."
Net als andere hulporganisaties ondersteunt Oxfam Novib lokale dienstverleners bij het transport van water en de reparatie van watervoorzieningen. Vorig weekend meldde die organisatie dat er vier wateringenieurs van partner Coastal Municipalities Water Utility (CMWU) stierven door Israëlische aanvallen.
Het merendeel van de gedode hulpverleners is Palestijn. Dat is logisch, omdat bij conflicten het grootste deel van de hulp door lokale medewerkers van internationale humanitaire organisaties wordt gedaan. "Elk mensenleven is even waardevol", benadrukt Lai. Zij heeft het gevoel dat de maatschappelijke verontwaardiging minder wordt als lokale medewerkers sterven. "Het voelt soms alsof een mensenleven van een Palestijn, moslim of Arabier niet zo zwaar telt als dat van een joodse Israëliër of een westerling."
Volgens voormalig directeur Meinie Nicolai van Artsen zonder Grenzen in België is Gaza een van de ernstigste conflictgebieden ter wereld. Alleen Soedan komt in de buurt. Daar is de situatie ook "uitermate kritiek" omdat hongersnood dreigt voor miljoenen mensen. "Maar wat hier heel bijzonder is, is dat de mensen ook niet kunnen vluchten", zegt Nicolai. "Ze zitten opgesloten, ze kunnen geen kant uit."
Ook veel nationale hulpverleners kunnen Gaza niet uit. Maar Lai vraagt zich af of ze zouden gaan als ze zouden kunnen. "Het is net als een arts. Je wil mensenlevens redden." Zij heeft ook niet het idee dat er onder internationale collega's minder interesse is om naar Gaza te gaan. Dat geldt in ieder geval voor Davies van het Rode Kruis. "Dit is het werk dat wij doen", zegt de Australiër. Zij gaat over een maand terug. "Om mensen te ondersteunen en hulp te bieden aan mensen die helaas niet de luxe hebben om het gebied in en uit te gaan."
Ondanks de inzet van hulpverleners zoals Davies blijft de situatie kritiek. "Het wordt steeds moeilijker om te opereren", benadrukt Alrifai. Op maandag besluit het Israëlische parlement de Knesset of het UNRWA verbiedt om in de Palestijnse Gebieden te werken. "Als dat gebeurt, stort onze humanitaire hulp in Gaza in."
Het UNRWA vreest voor de toekomst van de hulpverlening aan de Palestijnse bevolking. | Beeld: Getty Images