De VN-Veiligheidsraad hield zondag een spoedvergadering om te praten over het escalerende geweld tussen Israël en de Palestijnen, maar slaagde er opnieuw niet in met een resolutie te komen. De VS blokkeerde een gezamenlijke verklaring.

"Deze zinloze cyclus van bloedvergieten, terreur en verwoesting moet onmiddellijk stoppen", zei secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres. Hij riep op tot een onmiddellijke beëindiging van het geweld tussen Israël en de Palestijnen. Volgens de VN-chef kan de situatie in de regio door de geweldsescalatie onbestuurbaar worden. Ook waarschuwde hij voor een humanitaire crisis en toenemend extremisme.

De vijftien leden van de veiligheidsraad spraken hun zorgen uit en er klonken meerdere oproepen tot een beëindiging van het geweld, maar het kwam niet tot een resolutie. De VS, traditioneel een bondgenoot van Israël, lag dwars. Het land werkt achter de schermen aan een oplossing en een gezamenlijke verklaring zou deze inspanningen kunnen schaden.

VS blokkeert een resolutie

Volgens Linda Thomas-Greenfield, de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, heeft de VS via diplomatieke kanalen "onvermoeibaar" gewerkt om een oplossing te vinden. Volgens de ambassadeur is de VS bereid steun te bieden en te bemiddelen als beide kanten een wapenstilstand willen. De VS legt de nadruk op het recht van Israël om zich te verdedigen tegen raketaanvallen vanuit de Gazastrook, maar riep het land ook op er alles aan te doen om burgerslachtoffers te voorkomen.

China hekelde de keuze van de VS om de resolutie te blokkeren. De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi riep de Amerikanen op hun verantwoordelijkheid te nemen en een resolutie te steunen die erop is gericht de rust terug te brengen in Israël en Gaza. Hij pleitte voor een onmiddellijke wapenstilstand en bemiddeling.

De VN-Veiligheidsraad kwam deze week al twee keer eerder samen om te praten over de situatie in Israël en de Palestijnse Gebieden. Ook toen lukte het niet tot een gezamenlijke verklaring te komen. China, tevens voorzitter van de spoedvergadering op zondag, wees in het openbaar de VS aan als schuldige.

Palestijnse en Israëlische diplomaten uiten felle kritiek

Bij de zitting waren ook Israëlische en Palestijnse diplomaten aanwezig. De Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riyad Al Maliki beschuldigde Israël van agressie tegen het Palestijnse volk en plekken die voor de Palestijnen heilig zijn, zoals de Al Aqsamoskee in Jeruzalem. "Sommige mensen willen de termen oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid niet gebruiken", zei Al Maliki, maar volgens de bewindsman is daarvan wel degelijk sprake. "Hoeveel Palestijnen moeten nog sterven voordat het tot een veroordeling komt?"

Gilad Erdan, de Israëlische ambassadeur bij de VN, haalde tijdens de vergadering uit naar Hamas en beschuldigde de beweging ervan aan te sturen op een oorlog met Israël. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei zondag in een televisietoespraak dat de campagne tegen de Palestijnen in Gaza nog niet ten einde loopt. "Wij gaan net zo lang door als nodig is, om voor u, de burgers van Israël, de rust terug te brengen. Dat zal tijd kosten."

Rutte sprak zondag met Israëlische en Palestijnse leiders

Zondagmiddag sprak demissionair premier Mark Rutte met premier Netanyahu en de Palestijnse president Mahmoud Abbas. In een verklaring benadrukt hij dat een verdere escalatie en meer burgerslachtoffers voorkomen moeten worden. Rutte betuigde zijn medeleven aan slachtoffers en nabestaanden.

Ook veroordeelde hij de raketbeschietingen door Hamas: "Israël heeft het recht zichzelf daartegen te verdedigen, maar moet als een sterk land ook zijn verantwoordelijkheid nemen en bij zijn zelfbescherming proportioneel handelen binnen de grenzen van internationaal recht."

Vrijdag twitterde Rutte dat het "onacceptabel" is dat "Hamas willekeurig raketten op de burgerbevolking afvuurt" en dat Nederland "het recht van Israël op zelfverdediging binnen de grenzen van het internationaal recht en proportionaliteit" steunt. De tweet kwam hem vanwege de eenzijdigheid op kritiek te staan.

In zijn verklaring van zondag liet de premier weten ook bezorgd te zijn over de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Hij sprak met beide leiders over de gebeurtenissen voorafgaand aan de gevechten, zoals de situatie in Jeruzalem. Rutte drong erop aan "de Palestijnse families in Sheikh Jarrah die met uitzetting bedreigd worden permanent in hun huis te laten blijven" en riep op tot "het respecteren van de status quo op de heilige plaatsen".