Op de vijfde dag na het escaleren van het conflict in Israël en de Palestijnse Gebieden lijkt de-escalatie nog ver weg. Israël voert zijn aanvallen op de Gazastrook op en Palestijnse extremisten blijven Israëlische steden bestoken met honderden raketten. Daarnaast gaan Joden en Israëlische Arabieren op verschillende plekken in het land elkaar, omstanders en de politie op straat te lijf.

Volg dit verhaal Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen rondom Israëlisch-Palestijns conflict

Sinds het begin van de gevechten op maandag zijn volgens gezondheidsautoriteiten in Gaza zo'n 120 mensen omgekomen, onder wie zeker 28 kinderen. Het dodental in Israël bedraagt zeker acht, onder wie een achtjarige jongen. Honderden mensen zijn gewond geraakt.

Israël krijgt internationaal veel kritiek vanwege het grote aantal burgerslachtoffers in Gaza. De Israëlische regering stelt dat Hamas zich verschuilt tussen de burgerbevolking en die als levend schild gebruikt.

De Israëlische strijdkrachten (IDF) maakten vrijdagochtend bekend dat de luchtmacht en grondtroepen Gaza blijven bestoken. Dat was de eerste bevestiging dat grondtroepen daar gevechtshandelingen uitvoeren, hoewel de IDF later verduidelijkte dat ze het gebied niet daadwerkelijk is ingetrokken.

Doelwit van de huidige aanvallen is het tunnelsysteem van Hamas onder het Palestijnse gebied, dat ook wel 'de Metro' wordt genoemd en wordt gebruikt om mensen en goederen te verplaatsen. Het is niet duidelijk in hoeverre de tunnels zijn beschadigd.

"Ik heb gezegd dat we Hamas een heel hoge prijs zouden laten betalen", zei premier Benjamin Netanyahu in een videoverklaring. "Dat doen we, en dat zullen we met grote kracht blijven doen."

Geweld in steden met Joodse en Israëlisch-Arabische inwoners

Bij de onlusten in Israëlische steden met zowel Joodse als Israëlisch-Arabische inwoners zijn tot nu toe zo'n 750 mensen gearresteerd, zei politiewoordvoerder Micky Rosenfeld vrijdagochtend.

De Israëlische minister van Defensie, Benny Gantz, kondigde aan dat de veiligheidsdiensten "enorme versterkingen" kunnen verwachten om de onrust het hoofd te bieden.

De centraal gelegen stad Lod is veruit de grootste brandhaard, maar ook in hoofdstad Tel Aviv botsten demonstranten in de nacht van vrijdag op zaterdag met de politie en was er sprake van geweld tussen verschillende bevolkingsgroepen.

De Israëlische president Reuven Rivlin noemde de rellen een "zinloze burgeroorlog". Premier Benjamin Netanyahu zei te overwegen een "administratieve detentie" in te voeren, waarmee vermeende relschoppers langer kunnen worden vastgehouden zonder aanklacht.

Het geweld in Gaza en Israël van deze week kwam tot uitbarsting na weken van spanningen rond de Tempelberg in Oost-Jeruzalem, waar zowel joodse als islamitische heiligdommen te vinden zijn. Betogingen van Palestijnse jongeren en orthodoxe joden leidden tot botsingen met elkaar en de politie.

Israëlisch leger bestookt doelen in Gazastrook, Hamas schiet terug
90
Israëlisch leger bestookt doelen in Gazastrook, Hamas schiet terug

Raketten over en weer

De extremistische Palestijnse groepering Hamas, die een heilige oorlog met Israël voorstaat en de scepter zwaait in Gaza, stelde de Israëlische regering een ultimatum om de politie-inzet op de Tempelberg te stoppen en volgde dat op met massale raketaanvallen op Israëlische steden. Dat leidde tot bombardementen op Gaza door de IDF, die inmiddels meer dan zeshonderd luchtaanvallen heeft uitgevoerd.

Door de raketaanvallen van Hamas is het dagelijks leven in het zuiden van Israël grotendeels tot stilstand gekomen. In de afgelopen dagen zijn zo'n achttienhonderd raketten afgevuurd vanuit Gaza. Dat aantal wijst erop dat Hamas ondanks blokkades van het gebied door Israël en Egypte, een veel groter en geavanceerder arsenaal heeft weten op te bouwen dan werd aangenomen.

De zogeheten Iron Dome (ijzeren koepel), het Israëlische raketverdedigingssysteem, vernietigt zo'n 90 procent van de inkomende raketten. Hamas lanceert honderden raketten per aanval om die verdediging te overweldigen.

Invasie lijkt dichterbij dan staakt-het-vuren

De Israëlische strijdkrachten riepen donderdag negenduizend reservisten op voor actieve militaire dienst. Troepen en tanks zijn naar de grens met Gaza gestuurd. Volgens de IDF behoort de inzet van grondtroepen in Gaza zelf tot de mogelijkheden, maar is daar nog geen besluit over genomen. Militaire deskundigen stellen dat een invasie over land waarschijnlijk tot veel dodelijke slachtoffers aan beide zijden zou leiden.

VN-onderhandelaars en bemiddelaars uit Egypte en Qatar proberen een staakt-het-vuren tot stand te brengen, maar die diplomatieke inspanningen bleven vooralsnog zonder resultaat.

Een hooggeplaatste woordvoerder van Hamas heeft laten weten dat de groepering tot een "wederzijds staakt-het-vuren" bereid is als de internationale gemeenschap ervoor zorgt dat Israël de "militaire acties" bij de Al Aqsamoskee op de Tempelberg stopzet.

De Israëlische regering stelt dat onderhandelen geen optie is, zolang de raketbeschietingen vanuit Gaza voortduren. Volgens Netanyahu zullen de acties tegen Hamas "meer tijd in beslag zal nemen". De groepering zal flink moeten worden afgeschrikt, voordat er een wapenstilstand komt, aldus de Israëlische premier.