Een vertrouwenspersoon opzoeken na discriminatie, pesten, seksueel grensoverschrijdend gedrag of bedreiging is vaak niet de eerste keuze onder studenten. Slechts een fractie van de studenten die besloten een sociaal onveilig incident te melden, stapte naar een vertrouwenspersoon van de hbo- of wo-instelling.

Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO).

Een op de vijf studenten zegt weleens slachtoffer te zijn geweest van een sociaal onveilige situatie. De 995 studenten (64 procent) die daar geen melding van maakten, deden dat voornamelijk niet omdat het incident als niet ernstig genoeg werd beoordeeld. Verder wist 16 procent niet waar dit zou kunnen.

Wie wel melding maakte, deed dit binnen de instelling het vaakst bij een mentor of studiebegeleider (14 procent), gevolgd door een docent, decaan of vertrouwenspersoon.

Op hbo's zijn vertrouwenspersonen onzichtbaar

Het ISO concludeerde dat niet op alle sites van onderwijsinstellingen informatie over een vertrouwenspersoon te vinden is; vooral hogescholen scoren daarin slecht. "Als je niet weet wie dat is en hoe je diegene kan bereiken, is het moeilijk melding te maken", zegt voorzitter Lisanne de Roos.

Zij constateerde in het onderzoek dat studenten ook besloten een incident buiten de opleiding te melden. "Zoals heel af en toe bij een ombudsman of bij de politie, maar vaker gebeurt dat bij een vriend of vriendin."

"Het is voor veel studenten allesbehalve makkelijk om te praten over het incident dat ze hebben meegemaakt", zegt De Roos. "Dat praten moet daarom zo laagdrempelig mogelijk beschikbaar gemaakt worden. Dit kan starten bij zeer toegankelijke informatie over een vertrouwenspersoon, maar die start is helaas nog niet op elke instelling gemaakt."

'De overheid moet nu actie ondernemen'

De Roos vindt dat "instellingen én de overheid direct in de actiemodus" moeten schieten nu uit dit onderzoek naar voren komt dat 20 procent van de studenten sociaal onveilige incidenten heeft meegemaakt.

Het onderzoek van het ISO volgt op dat van de Inspectie van het Onderwijs in februari. Die constateerde dat een percentage van de studenten te maken krijgt met sociaal onveilige situaties, hoewel de meeste studenten de instellingen als veilig beschouwen. Op basis van het onderzoek werd berekend dat zo'n 30.000 studenten op de opleiding te maken zou kunnen krijgen met grensoverschrijdend gedrag.

Daarom riep de inspectie universiteiten en hogescholen ertoe op de sociale veiligheid in de gaten te houden. De Landelijke Studentenvakbond stelde daarop onder meer de invoering van een toegankelijke meldprocedure voor laagdrempelige hulp voor, net als meer aandacht voor preventie en nazorg en het opzetten van trainingen over sociale veiligheid.