Verlenging FM-frequenties radiozenders rond, rechtszaken liggen op de loer

Door Maarten Hafkamp
19 feb 2022 om 09:33

Qmusic, Radio 538, Radio 10 en Sky Radio mogen van de overheid in ieder geval nog drie jaar blijven uitzenden op de huidige FM-frequentie. Dat is onder meer cruciaal voor reclame-inkomsten. Maar ook al zijn de verlengingsaanvragen inmiddels ingediend, er is een kans op juridisch getouwtrek over de prijzen voor de frequenties. Radiozender KINK stapt in ieder geval zeker naar de rechter om alsnog een FM-frequentie te bedingen.

Komen er rechtszaken van Talpa Network en DPG Media over hun radiozenders op de FM? Vier van de best beluisterde commerciële Nederlandse radiozenders - Qmusic (eigendom van DPG Media), Radio 538, Radio 10 en Sky Radio (eigendom van John de Mols Talpa Network) - wisten vorig jaar na veel lobbywerk in Den Haag een zogenoemde noodverlenging van de FM-vergunningen te bedingen per 1 september van dit jaar. Dat is de datum waarop de huidige periode van de vergunningen afloopt.

De overheid had ook kunnen kiezen voor een veiling waarbij ook andere radiozenders een gooi naar een FM-frequentie kunnen doen. In plaats daarvan werd al twee keer eerder gekozen voor een verlenging van de vergunningen. Het betekent dat naast de vier best beluisterde zenders ook Radio Veronica, BNR, SLAM, 100%NL en Sublime drie jaar langer op hun FM-frequenties mogen uitzenden.

Een noodverlenging was volgens de commerciële zenders nodig omdat de reclame-inkomsten in 2020 fors waren teruggelopen door de coronacrisis. Zo zouden ze de schade de komende jaren weer kunnen inlopen. De Tweede Kamer en het kabinet gingen vervolgens rond vorig jaar zomer akkoord met een verlenging van drie jaar, vanaf 1 september 2022 tot 1 september 2025.

Vier best beluisterde commerciële zenders mogen onbeperkt hits draaien

Er werd in 2019 ruim 200 miljoen euro aan reclamegeld verdiend in de radiomarkt. Geld dat vooral binnenkomt via de FM-band, al is digitale radio steeds meer in opmars. Een substantieel deel daarvan gaat naar Qmusic, Radio 538, Radio 10 en Sky Radio, maar ook Radio Veronica.

Ook al kregen de eigenaren van deze zenders hun zin met de noodverlenging, ze werden alsnog verrast door het feit dat ze de komende jaren forse bedragen moeten betalen voor hun FM-frequenties. Qmusic, Radio 538, Radio 10 en Sky Radio hebben zogenoemde ongeclausuleerde kavels, wat betekent dat ze onbeperkt hits mogen draaien. Voor veel andere zenders op de FM geldt dat privilege niet.

Het ministerie van Economische Zaken liet een bureau de kosten voor een FM-frequentie van de vier ongeclausuleerde zenders berekenen. De kosten van de verlenging bleken maar liefst zeven tot dertien keer zo hoog als de huidige prijs. Vanaf komend jaar moeten Radio 538 en Sky Radio jaarlijks 3,7 miljoen ophoesten, Radio 10 2,3 miljoen per jaar en Qmusic 3,8 miljoen euro.

Waarom is de FM nog zo belangrijk voor radiozenders?

In Nederland wordt nog altijd veel radio geluisterd via analoge FM-frequenties. Zenders als Qmusic en Radio 538, maar ook de meeste publieke zenders als NPO Radio 2 zijn in de ether te beluisteren op frequenties tussen de 87,5 en 108 MHz.
Al enige tijd is DAB+ de grote belofte, ofwel digitale radio via de ether. Deze technologie moet over een paar jaar de FM-radio gaat vervangen. Toch is het voorlopig nog niet zover. Daarom is die FM-frequentie voor radiozenders nu nog van levensbelang.
Zeker commerciële zenders moeten het hebben van reclame-inkomsten en die zijn vooral nog met een FM-frequentie te verdienen. Dat heeft alles te maken met het bereik van een zender. Zit je op een frequentie met veel bereik, dan is dat prettig voor adverteerders.

Flinke strop dreigt voor commerciële zenders

Een flinke strop dreigt daarmee voor de eigenaren DPG Media en Talpa Network. Paul Römer, voorzitter van de vereniging van commerciële radiozenders VCR én de baas van Radio 538, Radio 10 , Sky Radio en Radio Veronica, zegt dat het op deze manier niet meer lukt "om een economisch rendabele business te kunnen draaien".

Opnieuw moesten de commerciële zenders naar Den Haag om te kijken of dit besluit kon worden teruggedraaid. Maar toenmalig demissionair minister Stef Blok (Economische Zaken) hield zijn poot stijf. Römer zegt tegen NU.nl dat Talpa Network zich beraadt op juridische stappen.

Dat kan ná officiële toekenning van de aanvraag van de FM-frequenties. Dinsdag was de deadline voor het indienen van die aanvraag bij overheidsinstantie Agentschap Telecom. Römer zegt dat in afwachting van de toezegging "uiteraard de verlenging is aangevraagd en ingediend" voor 'zijn' vier zenders. Hetzelfde geldt voor Qmusic. "We beraden ons momenteel nog op de volgende stap", laat een woordvoerder weten.

KINK stapt naar de rechter

KINK heeft ondertussen al wel definitief voor een gang naar de rechter gekozen. De radiozender wint sinds de herintroductie drie jaar geleden aan populariteit en marktaandeel, maar heeft geen FM-frequentie en is dus alleen digitaal te horen. Maar die FM-frequentie wil KINK wel heel graag "om haar succesvolle opmars te verzilveren". Ofwel: meer bereik, meer reclame-inkomsten.

KINK liet recent weten in beroep te gaan tegen het besluit van het kabinet om de landelijke FM-frequenties opnieuw te verlengen. Directeur Jan Hoogesteijn: "Wij vragen de bestuursrechter om een streep te halen door de noodverlenging en de recent aangetreden minister te gebieden de Telecommunicatiewet te volgen en de huidige FM-frequenties gewoon opnieuw aan te bieden aan geïnteresseerde partijen."

Door het argument voor de noodverlenging - enorm verlies aan reclame-inkomsten - kan volgens Hoogesteijn ook een streep. De advertentiemarkt voor radio is namelijk inmiddels hersteld en zat in 2021 volgens hem op het hoogste niveau ooit. "Wij vinden het buitenproportioneel om de vergunningen die pas in september 2022 aflopen nu voor drie jaar te verlengen. Hierdoor zouden de FM-vergunningen 22 jaar in handen van dezelfde marktpartijen blijven." De zittingsdatum voor die zaak is vastgesteld op 15 maart.

NUjij-reacties

Reacties op dit nieuwsbericht105 reacties