Vrijdag 12 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Nederlandse mediaorganisaties schaffen steekwerende vesten en bodycams aan

Steeds meer Nederlandse mediaorganisaties schaffen steekwerende vesten en bodycams aan om medewerkers te beschermen tijdens risicovolle verslaggeving. Het is een directe reactie op het aanhoudende geweld tegen journalisten in Nederland. Dat zegt Peter ter Velde, projectleider van PersVeilig, op navraag van NU.nl.
Door Chris Helt

Ter Velde wil niet zeggen om welke Nederlandse mediaorganisaties het gaat. Het is ook niet duidelijk of het aanstaande experimenten betreft of dat de vesten al op grote schaal in gebruik zijn genomen.

"Er zijn veel mediaorganisaties die de vesten uit voorzorg hebben aangeschaft. Ook een stel freelancers heeft ze aangeschaft voor situaties waarin ze weleens bedreigd zouden kunnen worden. Het is een beschermingsmiddel dat vrij licht is om te dragen en niet zichtbaar is als je er een jas over aantrekt. In zo'n steekwerend vest zit een aantal elementen van gel die vitale organen beschermen tegen messteken."

Volgens Ter Velde, die onder andere veiligheidstrainingen aan redacties geeft, hebben recente situaties aangetoond dat de vesten van nut kunnen zijn. "Tijdens de avondklokrellen in Eindhoven liepen mensen met messen rond. Er is ook met messen richting journalisten en de politie gegooid."

'Bodycams leveren direct bewijsmateriaal'

De bodycam, een op het lichaam vastgemaakte camera, wordt al veelvuldig gebruikt. Dat wordt vooral gedaan door zogenoemde 112-journalisten, zegt Ter Velde.

"Zo'n bodycam levert meteen bewijsmateriaal op als je belaagd of bedreigd wordt. Uit onderzoek lijken mensen ook hun gedrag aan te passen als ze zien dat ze gefilmd worden. Ze worden terughoudender. Dat is een van de voordelen."

"Maar het contact leggen met mensen ter plaatse wordt moeilijker, omdat je met draaiende camera op iemand afkomt", vervolgt Ter Velde. "Ik weet dat veel mediaorganisaties er om die redenen ook niet aan willen beginnen. Het kan tegen je journalistieke ethiek indruisen. Van fotografen snap ik het wel; die staan vaak in de vuurlinie tegenover zeer emotionele mensen."

eindhoven
Gewelddadige protesten in Eindhoven tegen de invoering van de avondklok.

Dag tegen Straffeloosheid van Misdaden tegen Journalisten

Dinsdag is de Internationale Dag tegen Straffeloosheid van Misdaden tegen Journalisten. Hiermee worden VN-lidstaten opgeroepen geweld en misdrijven tegen journalisten terug te dringen en de persvrijheid te beschermen. De datum is gekozen ter nagedachtenis van twee Franse journalisten die op 2 november 2013 om het leven zijn gebracht in Mali.

In veel landen worden de media tegengewerkt door de overheid, het Openbaar Ministerie (OM) en de politie. Die situatie hebben we in Nederland niet, aldus Ter Velde. Op papier staat in Nederland alles en iedereen (politiek, OM en politie) achter de veiligheid en de bescherming van de media. Dat wil volgens Ter Velde niet zeggen dat het allemaal goed loopt.

"Ik kreeg zondagavond een telefoontje van een journalist die ernstig bedreigd werd op straat en vervolgens te horen kreeg dat de politie ter plaatse niet op de hoogte is van PersVeilig. Het kan gebeuren dat een journalist in een uithoek van het land bij een politiebureau komt en ze niet van ons bestaan afweten. Niet elke functionaris zal alles weten en het is een enorme organisatie. Maar het verbaast me dat dit ook in grote steden soms gebeurt."

PersVeilig heeft vanuit de Nationale Politie de toezegging gekregen dat er voor regionale aanspreekpunten gezorgd gaat worden om bovenstaand probleem op te lossen. "Het zou effectiever zijn als we korte lijntjes hebben met de aparte regio's. Ik heb de contacten nog steeds niet, maar die komen eraan."

Rellen Nijmegen
Rellen rondom de Eredivisie-wedstrijd NEC-Vitesse.

Twijfels over standpunt van Omroep Gelderland

Omroep Gelderland besloot na de rellen tussen Vitesse- en NEC-hooligans geen journalisten meer rond voetbalwedstrijden en risicovolle demonstraties in te zetten. Ter Velde snapt dat de hoofdredactie haar medewerkers wil beschermen, maar uit ook zijn twijfels.

"Het is natuurlijk triest als je het nieuws niet meer kunt verslaan. Dat een hoofdredactie zover gaat uit veiligheidsoverwegingen is onwaarschijnlijk ernstig. Het stond al gepland, maar deze week geven we acht dagen lang veiligheids- en weerbaarheidstrainingen bij Omroep Gelderland. Dus dit onderwerp zal ter sprake komen. Het is natuurlijk de vraag of dit standpunt journalistiek gezien houdbaar is. Als er een demonstratie plaatsvindt en er is nieuws, dan zal je daar toch, zeker als regionale zender, naartoe moeten."

Vesten en camera's zijn uiteindelijk alleen middelen, geen oplossingen. Volgens Ter Velde geldt dat ook voor zware straffen.

'Geweld is een maatschappelijk probleem'

"Het oplaaiende geweld in Nederland is een probleem dat maatschappelijk opgelost moet worden. Zelfs huisartsen worden nu bedreigd. In mijn trainingen geef ik aan dat daar waar groepen mensen aanwezig zijn, je er als journalist rekening mee moet houden dat zij zich tegen jou kunnen keren. Het maakt niet uit welke achtergrond een bepaalde groep heeft. Extreem links, extreem rechts, voetbalhooligans, klimaatactivisten, kerkgangers. Het komt uit alle hoeken en gaten. Dat is een treurige conclusie."

PersVeilig werd twee jaar geleden opgericht en is een samenwerking tussen journalistenvakbond NVJ, het Genootschap van Hoofdredacteuren, de Politie en het Openbaar Ministerie. Hun missie is om journalisten te beschermen tegen geweld en agressie op straat, op sociale media of via rechtszaken. Dit gebeurt bijvoorbeeld via trainingen, juridisch advies en nazorg van mishandelde en bedreigde journalisten.


Lees meer over:

Media en Cultuur

Aanbevolen artikelen