Omroep ZWART en Ongehoord Nederland (ON!) zijn beide benoemd tot aspirant-omroep, wat betekent dat ze de komende vijf jaar programma's gaan maken voor de NPO. Arie Slob, demissionair minister voor Media, maakte dit donderdag bekend.

Omroepen HUMAN, WNL en PowNed, die de afgelopen jaren als aspirant-omroep golden, krijgen bovendien een vaste plek in het bestel, maar moeten wel samengaan met bestaande omroepen.

Volgens de wet zijn er verschillende soorten omroepen. De NOS en NTR zijn taakomroepen en hebben een vaste rol bij de NPO. ZWART en ON! worden aspirant-omroepen, net zoals HUMAN, WNL en PowNed dat de afgelopen jaren waren.

Die laatste drie worden straks volwaardige omroepen met een erkenning, net zoals de VPRO, KRO-NCRV, de EO, AVROTROS, Omroep MAX en BNNVARA. Daarvan mogen er echter maar maximaal zes zijn in Nederland. Dat betekent dat de nieuwe volwaardige omroepen zich moeten aansluiten bij een van de bestaande omroepen. HUMAN voegt zich bij de VPRO, WNL bij Omroep MAX en PowNed bij AVROTROS.

Positieve adviezen, maar met kanttekeningen

Slob meldt dat de nieuwe omroepen aan alle eisen hebben voldaan. De Raad voor Cultuur, het Commissariaat voor de Media en de NPO hebben daarom positieve adviezen uitgebracht. Omroep ZWART en Ongehoord Nederland krijgen vanaf het nieuwe jaar voor vijf jaar een plek in het bestel. Omroep Bersama, gericht op Indische Nederlanders, haalde het niet. Die omroep had te weinig leden.

Slob merkt wel op dat er "kanttekeningen" waren. Die hebben te maken met twijfels of de beide aspiranten wel dezelfde ideeën hebben over onafhankelijke journalistiek als de NPO. Het gaat dan vooral om de manier waarop ON! de onafhankelijkheid van de NOS in twijfel trekt.

Er kwam ook kritiek op Akwasi, die betrokken is bij ZWART. Hij zette een EO-journalist onder druk omdat hij boos was over de manier waarop hij werd geïnterviewd. Houden de omroepen zich niet aan de regels, dan verliezen ze mogelijk hun recht om uit te zenden. Het onafhankelijke Commissariaat ziet hier op toe.

Inhoudelijke criteria spelen nauwelijks rol bij toelating

Bij de toelating van omroepen wordt vooral gekeken of ze aan de eisen voldoen rond ledenaantallen. Inhoudelijke of kwalitatieve criteria spelen nog nauwelijks een rol, merkt Slob op.

Hij zou dat graag anders zien, maar hoe dat precies geregeld moet worden, weet de minister zelf ook nog niet. Volgens Slob moet de overheid terughoudend zijn in het beoordelen van de berichtgeving van de omroepen omdat die onafhankelijk zijn. Het is vooral aan de wetenschap en de journalistiek zelf om verspreiding van valse informatie tegen te gaan, aldus de bewindsman.