De VPRO-documentaire Sigrid Kaag: van Beiroet tot Binnenhof is ondanks de bemoeienissen van het team rond de D66-leider integer, zeggen de maker en de producent van de documentaire zaterdag in een interview in NRC.

"De film is integer. Ik sta er nog steeds helemaal achter. Wij hebben drie jaar lang gefilmd en hebben in al die jaren nooit enige vorm van invloed ervaren. Ik had alleen elke week een telefoontje met Kaags woordvoerder over haar agenda. Vervolgens vertelde ik waar we allemaal bij wilden zijn", zegt VPRO-regisseur Shuchen Tan (54) tegen de krant.

Producent Monique Busman (55) laat weten dat het er vooral in de 48 uur na de voorvertoning van de documentaire "verhit" aan toe ging. Uit het e-mailverkeer dat toen plaatsvond, en door GeenStijl is opgevraagd, kwam naar voren dat D66 zich wel degelijk heeft bemoeid met de documentaire, terwijl demissionair minister Arie Slob (Media) eerder had gezegd dat de partij geen invloed op de film heeft gehad.

De ophef rond de Kaag-documentaire samengevat

  • Drie jaar lang werd Sigrid Kaag gevolgd voor een documentaire, geregisseerd door Shuchen Tan en geproduceerd door de VPRO.
  • In de docu is te zien hoe de D66-leider de switch maakt van diplomaat naar minister.
  • De documentaire werd begin januari 2021 uitgezonden, vlak voor de verkiezingen. Al voor de verschijning werden er Kamervragen gesteld door de PVV, die de docu een urenlange reclamespot vond.
  • Demissionair minister Arie Slob (Media) haalde verhaal bij de VPRO, die stelde dat D66 zich inhoudelijk niet heeft bemoeid met de documentaire.
  • GeenStijl deed een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en kon de communicatie tussen D66 en de documentairemakers inzien. Daaruit blijkt dat er een lijst met verbeterpunten vanuit de partij was opgesteld en daarmee lijkt de invloed van D66 groter dan Slob in eerste instantie had laten weten.
  • Zowel een ombudsman als de VPRO zelf heeft aangekondigd een onderzoek te starten naar de totstandkoming van de documentaire.

'We zeiden: monteren van de gordel gaat niet gebeuren'

Zo was er kritiek van de woordvoerders van Kaag op het beeld waarin ze zonder gordel om te zien was in haar dienstauto. Er werd zelfs een bedrijf benaderd om te onderzoeken of die gordel er in gemonteerd kon worden. Maar volgens Tan en Busman zouden ze het nooit hebben toegestaan als dat uiteindelijk wel technisch mogelijk was.

"We zeiden de dag na de voorvertoning al tegen de D66-mensen: dit is een non-starter", aldus Tan over die scène in NRC. "Gaat niet gebeuren. En is ook niet gebeurd." Busman: "We werden behoorlijk lastiggevallen door Kaags team. En ik wilde ervanaf. Dus toen liet ik ze zien: kijk, jongens, ik heb er álles aan gedaan, maar het kan niet. En de scène blijft erin. Ja, ik heb gebeld naar dat bedrijf. Maar dat dit serieus was, geloof je toch niet?"

Slob over Kaag-documentaire: 'Twijfel over antwoorden VPRO'
85
Slob over Kaag-documentaire: 'Twijfel over antwoorden VPRO'

Bemoeien met inhoud 'is hun vak'

"Dat gedoe met de gordel is niet een bewijs dat ze invloed hebben uitgeoefend. Ze proberen het wel, natuurlijk, dat is hun vak. Maar dat betekent niet dat we hebben toegegeven op al hun punten", zegt Tan.

Producent Busman geeft toe dat ze het team rond Kaag adviseerde te doen alsof Kaag de film niet van tevoren heeft gezien. "Maar wat je niet in die mails leest, is de emotie waar zo'n suggestie uit voortkomt. Het werd een optelsom: ze hadden al die suggestie gedaan om die autogordel eruit te krijgen. Toen zei ik: 'Jongens, maak je toch niet zo druk. Treed ermee naar buiten.' Zeg bijvoorbeeld: 'Jongens, ik heb die film gezien: zó stom, ik had mijn autogordel niet om.' Zeg voor mijn part dat je de film niet gezien hebt. Dan kan je er afstand van nemen."

Volgens Tan zijn zij nu slachtoffer geworden van een hetze waar Kaag al langer mee te maken heeft. "Dit was geen onschuldig Wob-verzoekje dat toevallig bij GeenStijl uitkwam. Dit is een bredere campagne. En het cynische is: onze film gaat daar deels over. Over hoe dit soort hetzeachtige campagnes een soort modus operandi zijn geworden. Kaag heeft daar al drie jaar mee te maken. Wij nu ook."

De VPRO, de omroep waarbij de documentaire werd uitgezonden, heeft aangekondigd een onderzoek in te stellen naar de werkwijze en interne procedures bij het ontwikkelen en produceren van documentaires. Ook ombudsman Margo Smit is bezig met een onderzoek naar de film.