Harm Edens ziet dat veel mensen zich afsluiten van het nieuws. De presentator van de jubilerende nieuwsquiz Dit Was Het Nieuws vindt het een zorgwekkende ontwikkeling, zegt hij in gesprek met NU.nl.

"We bespreken tijdens onze uitzendingen vaak het belang van gedegen onderzoeksjournalistiek, factchecking, fake news, de invloed van grote techbedrijven op de vrije nieuwsgaring en algoritmische bubbels", aldus Edens.

"Dat je door je online gedrag alleen dingen krijgt voorgeschoteld waarvan de 'grote internetgod' denkt dat jij daarin geïnteresseerd bent, is tot daaraan toe. Maar dat is nog iets anders dan je bewust terugtrekken. Ik ken echt veel mensen die dat doen, dat is een bedenkelijke ontwikkeling. Dan moet je in ARTIS met je kop in het zand gaan staan, dan kunnen mensen een kaartje voor je kopen."

“Als het niets tegendraads oplevert, zenden we het niet uit.”

Wie geen krant leest of nieuwsuitzending kijkt, krijgt door het volgen van Dit Was Het Nieuws een aardig beeld van wat er in de wereld gaande is. Maar Edens hoopt dat de kijker iets meer zijn best doet om op de hoogte te blijven.

"In sommige rondes bespreken we hoogdravend nieuws, maar als het vervolgens niets bijzonders of tegendraads oplevert, dan zenden we het ook niet uit. Dat mis je dan als dit programma je enige nieuwsbron is. We voelen ons ook niet verantwoordelijk voor die specifieke kijker. Die verantwoordelijkheid ligt echt bij jou als nieuwsconsument. Je kiest er zelf voor als je geen abonnement op bijvoorbeeld de Volkskrant of NRC hebt."

'Ik moet alles zien en lezen'

Edens geeft toe dat ook hij weleens moe wordt van het nieuws, vooral als het lange tijd alleen maar over Donald Trump of het coronavirus gaat. Maar de luxe om zich terug te trekken heeft hij als presentator van de populaire nieuwsquiz niet.

"Ik moet alles zien en lezen. Het zal mij niet gebeuren dat ik tijdens een opname iets niet weet. Ik moet het nieuws op zijn minst volledig afgrazen. Ook als ik geen zin heb. Ik ben verantwoordelijk om de captains en gasten terecht te wijzen, mochten ze iets niet bij het juiste eind hebben. Ik ben een beetje de factchecker, hoewel ik dat niet vaak hoef te doen."

Na een kwart eeuw heeft Edens geleerd over welk nieuws je wel en geen geslaagde grappen kunt maken. "We gaan in principe niks uit de weg, tenzij het heel erg en heel actueel is. Toen de Twin Towers werden aangevallen of als er een politicus wordt vermoord, dan kun je daar niet direct grappen over maken. Over een gezonken veerboot in Indonesië met duizend doden kun je bij wijze van spreken iets sneller een gevatte opmerking maken. Als er echter drie mensen bij een tragisch auto ongeluk in Ulft omkomen, dan moet je een half jaar wachten. Daar kun je niet direct bijdehand over gaan doen."

Harm Edens is niet meer weg te denken als presentator van Dit Was Het Nieuws.

Harm Edens is niet meer weg te denken als presentator van Dit Was Het Nieuws.
Harm Edens is niet meer weg te denken als presentator van Dit Was Het Nieuws.
Foto: Elvin Boer

'Er is een drang om er écht iets van te maken'

Op 17 mei 2021 is het precies 25 jaar geleden dat de eerste aflevering van Dit Was Het Nieuws op televisie werd uitgezonden. Sindsdien trekt het programma, dat afgezien van een kort uitstapje naar RTL 4 door de NPO wordt uitgezonden, steevast meer dan een miljoen kijkers.

Of Dit Was Het Nieuws de vijftig gaat aantikken, weet Edens niet. "Elk half jaar stellen we elkaar de vraag of we iets relevants hebben bijgedragen. We voelen ons niet verplicht dit te doen. Er is een drang om er écht iets van te maken. Als wij het nieuws op de gebruikelijke Op1- of Jinek-manier gaan doorkauwen, dan hebben we er niks aan. Het is ook zwakzinnig als je voor een camera lollig loopt te doen, maar er verder iedere noodzaak ontbreekt. Dan wordt het schrijnend gênant, dan moet je ophouden."