De 21e reeks van Het Familiediner is opgenomen tijdens de coronacrisis. Hoewel Bert van Leeuwen de deelnemers maant om afstand te houden, ziet hij het een enkele keer gebeuren dat herenigde familieleden elkaar toch in de armen vliegen. "Maar we doen er alles aan om het veilig te laten verlopen", vertelt hij in gesprek met NU.nl.

In het programma houden Van Leeuwen en zijn team zich strikt aan de regels, die vooral bestaan uit afstand houden. "Daar bereid ik de mensen op voor: als ik bij ze aanbel geef ik gelijk duidelijk aan dat ik afstand houd en als de deelnemers naar het diner komen zeg ik dat ze elkaar niet om de nek moeten vliegen."

De ene keer wordt daar beter naar geluisterd dan de andere keer, zegt de EO-presentator. Hij bemoeit zich er zoveel mogelijk mee. "Maar de behoefte om elkaar een knuffel te geven is soms zo sterk en dat zie ik dan wel als hun eigen verantwoordelijkheid. Aan de andere kant zijn er ook mensen die ook buiten coronatijd om afstand van elkaar zouden houden, haha. Mensen verwoorden het vaak ook wel en zeggen: 'Ik zou je het liefst nu een knuffel geven, maar dat kan nu even niet.' Het feit dat de mensen elkaar weer in de ogen aankijken en een ontmoeting hebben die al jaren niet meer heeft plaatsgevonden, is al zo belangrijk."

Van Leeuwen heeft nog geen 'cases' gehoord van families die overhoop liggen door de coronacrisis. "Ik geloof absoluut dat er door deze tijd ruzies zijn ontstaan, maar die verhalen moeten mij nog bereiken. Net als dat de effecten van een lockdown pas na een paar weken zichtbaar zijn, zullen de ruzies uit deze tijd pas na een paar jaar bij mij terechtkomen. Pas als een ruzie al jaren voortduurt, kloppen mensen bij ons programma aan."

Bert van Leeuwen belt aan bij een deelnemer.

Bert van Leeuwen belt aan bij een deelnemer.
Bert van Leeuwen belt aan bij een deelnemer.
Foto: EO

'Heel soms lastig om neutraal te zijn'

De presentator staat veelal neutraal in de ruzies die hij probeert te beslechten. "Het enige wat ik doe is er open ingaan en met mijn boerenverstand vragen stellen. Ik trek geen partij en ben onbevooroordeeld. De waarheid ligt niet altijd precies in het midden, maar mensen hebben altijd wel hun eigen beleving. Ik probeer te checken of de wil er is om de ruzie op te lossen en of ze bereid zijn om eruit te komen en het gesprek aan te gaan met elkaar. Meestal valt er dan veel op te lossen."

Een enkele keer vindt hij het moeilijker om een onbevooroordeelde houding aan te nemen. "Als iemand echt onredelijk is, vind ik het lastig. Dat gebeurde vorig jaar bij een ruzie tussen een vader en zijn twee dochters, die hij in de steek had gelaten. Zij wilden graag contact en de vader wilde dat niet, had daar ook geen argumenten voor. Dan word ik wel pissig, pak ik hem buiten beeld wat harder aan en zeg: 'Kom op, ga op zijn minst het gesprek aan.' Ik respecteer het als diegene dat dan niet wil, maar vind het wel zonde."

“Wil bij familieruzie niet de mediator uithangen”
Bert van Leeuwen

Die neutrale positie die de EO-presentator aanneemt is precies de reden dat hij de mediatorrol liever vermijdt bij een eigen familieruzie. "Ik kom uit een grote familie en overal gebeurt weleens wat, ook in onze familie. Dan wil ik niet de mediator gaan uithangen. In het programma heb ik de luxepositie dat ik onbevooroordeeld ben, dat lukt niet bij een privékwestie. Dan wil ik niet wijsneuzerig gaan doen."

Heeft hij na 21 seizoenen Familiediner nog een wijze raad voor mensen die kampen met een familieconflict? "Het is een enorme dooddoener, maar: blijf het gesprek aangaan. Ga niet appen, maar praat met elkaar en vooral: probeer te luisteren naar de ander. En zoek in je verwijt naar de vraag die daarachter schuilt. Als mensen een verwijt horen, klimmen ze vaak meteen in de gordijnen. Maar als je de vraag die daarbij hoort stelt aan de ander, klinkt dat gelijk heel anders."