Talkshows vergroten niet alleen onbeduidende ruzies en regionale nieuwtjes tot onderwerpen van landsbelang, maar hebben ook grote invloed op het publieke debat. NU.nl zet enkele spraakmakende talkshowmomenten van 2020 op een rijtje.

Er was een 2020 vóór de coronacrisis. Die periode duurt nog geen drie maanden, maar heeft wel zijn eigen gespreksonderwerpen. De ophanden zijnde concurrentiestrijd tussen de nieuwe NPO-talkshow Op1 en de naar RTL 4 vertrokken 'dochter' Eva Jinek is daar een van.

Op1 moet niet alleen Jinek, maar ook de (tijdelijk) gestopte Jeroen Pauw vervangen. Een onmogelijk opgave, zeggen kenners unaniem. Temeer omdat de talkshow met wisselende duo's gaat werken en de kijker op die manier met geen mogelijkheid aan het nieuwe programma kan wennen.

Op1 wordt beter bekeken dan verwacht en doet in de eerste drie maanden van 2020 nauwelijks onder voor Jinek, dat vooral op vrijdagavonden extreem goed scoort met behulp van programma's als The Voice die voor de talkshow worden uitgezonden. Het lukt Op1 in de loop van het jaar zelfs de leiding te nemen.

Het afscheid van Matthijs

Als de kijker enigszins is bijgekomen van de strijd tussen Jinek en Op1, krijgt hij in maart het einde van De Wereld Draait Door (DWDD) en dus ook het (voorlopige) einde van Matthijs van Nieuwkerk voor zijn kiezen. De coronacrisis is dan al ingetreden en dus laat de presentator samen met vaste tafelgast Marc-Marie Huijbregts in een lege televisiestudio vijftien jaar DWDD de revue passeren. Zichtbaar geëmotioneerd neemt Van Nieuwkerk afscheid van zijn kijkers.

Bekijk hier het einde van De Wereld Draait Door
27
Bekijk hier het einde van De Wereld Draait Door

Hoewel corona voor menig studioprogramma dus ingrijpende gevolgen heeft, blijkt het virus het ideale onderwerp te zijn voor talkshows. Vooral Op1 weet het dagelijkse gesprek over de pandemie bijzonder treffend vorm te geven, met als hoogtepunt de speciale uitzending op 19 april vanuit de kapel van Uden, het Brabantse plaatsje dat aan het begin van de coronacrisis keihard werd getroffen.

Maar volgens critici laat Op 1 ook te vaak mensen met onvoldoende kennis leeglopen over het virus en de maatregelen van het kabinet, zonder toereikend weerwoord te bieden. Ook andere talkshows krijgen dat verwijt.

Famke Louise deed niet meer mee

In september scharen enkele bekende en veel minder bekende Nederlanders zich achter de hashtag #ikdoenietmeermee. Een van hen is zangeres Famke Louise. De beweging is de coronamaatregelen zat, maar het is onbekend waaraan precies niet meer wordt meegedaan. Famke Louise probeert op dinsdag 22 september bij Jinek toelichting te bieden, maar ze faalt daarin opzichtig.

Min of meer direct na de uitzending distantieert de zwaar bekritiseerde artiest zich van de hashtag, die lijkt te zijn geïnitieerd door de Stichting Viruswaarheid. Begin oktober keert Famke Louise terug in Jinek, ditmaal ondersteund door Diederik Gommers, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care. Het duo kondigt aan een coronacampagne voor jongeren op te zetten, maar meer dan een aankondiging wordt het niet.

'Weten we zeker dat dit niet Akwasi is?'

Maar corona is niet de enige brandstof waarop vele talkshows dit jaar drijven. George Floyd, die eind mei door toedoen van de Amerikaanse politie om het leven kwam, zorgt wereldwijd voor antiracismedemonstraties. Tijdens een betoging in Amsterdam spreekt Akwasi zich furieus uit voor het afschaffen van Zwarte Piet. In Veronica Inside vraagt Johan Derksen zich af "of we zeker weten" dat een als zwarte piet verklede man op een demonstratie van tegenstanders van Zwarte Piet in Leeuwarden niet Akwasi is.

Johan Derksen blikt terug: 'In die hele VI-rel heb ik één fout gemaakt'
156
Johan Derksen blikt terug: 'In die hele VI-rel heb ik één fout gemaakt'

De uitspraak zorgt wekenlang voor ophef, maar al snel gaat het niet meer over institutioneel racisme, maar vooral over het voortbestaan van het populaire voetbalpraatprogramma. Terugtrekkende adverteerders dwingen de programmamakers een speciale uitzending in te gelasten waarin de uitspraken van Derksen en de positie van Veronica Inside ten aanzien van het antiracismedebat moeten worden besproken.

Derksen mag niet stoppen van John de Mol

De uitzending verloopt dusdanig desastreus dat Derksen ermee wil stoppen. Genee mag niet veel later in Op1 over zijn rol als mediator vertellen, maar voelt zich door presentatoren Jeroen Pauw en Fidan Ekiz - die in dezelfde uitzending Arie Boomsma NSB-gedrag verweet - enigszins verraden. Volgens Genee wordt hij hard aangepakt, terwijl Ekiz en Pauw hem juist voor zijn komst hadden gecomplimenteerd voor de bewuste uitzending van Veronica Inside. Derksens vertrek is van korte duur, omdat John de Mol hem op zijn contract wijst.

Akwasi, die volgens Genee lachend een uitnodiging voor Veronica Inside had geweigerd, zit wel in de talkshow van Beau van Erven Dorens. Daarin legt hij uit dat zijn Dam-uitspraak om zwarte piet op zijn gezicht te trappen figuurlijk was bedoeld.