Radio Veronica, de zender die zijn oorsprong vindt als zeezender, bestaat zondag zestig jaar. De totstandkoming van de zender en de eerste decennia radiomaken verliepen echter niet zonder slag of stoot.

In tegenstelling tot hoe het radiolandschap er vandaag de dag uitziet, was er in de jaren vijftig maar weinig diversiteit op de Nederlandse ether. Er bestonden twee landelijke radiozenders, Hilversum 1 en 2, die werden gefaciliteerd vanuit de verschillende publieke omroepen. Maar veel populaire muziek zonden die zenders niet uit, waarover de onvrede bij muziekliefhebbers groeide.

Het was in die tijd wettelijk niet mogelijk om een eigen radio-omroep te beginnen buiten het publieke omroepbestel. Om dat wel te kunnen doen, zochten drie radiohandelaren een maas in de wet. En die werd gevonden.

De wetgeving omzeilen

In oktober 1959 werd in het Amsterdamse hotel Krasnapolsky in het geheim besloten de Vrije Radio Omroep Nederland (VRON) op te richten. Het doel: radiomaken vanaf de Noordzee, naar het voorbeeld van het in 1958 opgerichte Radio Mercur uit Denemarken. Door vanaf een schip op internationale wateren uit te zenden, kon de Nederlandse wetgeving worden omzeild.

Radio Veronica zond uit op zee van 1960 tot 1974. (Foto: WikiCommons)

Radio Veronica zond uit op zee van 1960 tot 1974. (Foto: WikiCommons)

Een half jaar later, in april 1960, werden de eerste testuitzendingen gemaakt vanaf het schip en in mei dat jaar begon de zender uit te zenden voor publiek. Dit gebeurde vanaf een middengolfzender op een golflengte van 192 meter, waar de zender ook naar vernoemd werd. Maar al snel nadat de zender van start ging, werd het Radio Veronica genoemd, naar het schaap Veronica van Annie M.G. Schmidt.

Commercieel gezien had Radio Veronica het de eerste jaren moeilijk, maar nadat de zender werd overgenomen door de gebroeders Verweij en kon er worden geïnvesteerd in apparatuur en studio's.

Populair bij de jeugd

Later werd Radio Veronica enorm populair bij de jeugd door het uitzenden van popmuziek. Vanaf 1965 werd een wekelijkse hitparade van de populairste nummers, de Nederlandse hitparade - al snel omgedoopt tot de Veronica Top 40 - uitgezonden. Ook maakte Radio Veronica voor het eerst in de Nederlandse radiogeschiedenis gebruik van jingles, waaraan de luisteraar het radiostation en zijn favoriete diskjockeys direct kon herkennen.

Beluister hier de eerste jingles van Radio Veronica
59
Beluister hier de eerste jingles van Radio Veronica

Om de populaire zeezender weerstand te kunnen bieden, werd door het publieke bestel in oktober 1965 de zender Hilversum 3 opgericht. Toch bleek dit geen al te grote dreiging voor Radio Veronica. Hilversum 3 (later 3FM) kreeg pas veel luisteraars nadat de zeezenders in 1974 bij wet verboden werden.

Bomaanslag op de concurrent

Het succes van Radio Veronica bleef niet onopgemerkt en twee Zwitserse ondernemers begonnen vanaf 1971 ook uit te zenden voor de Nederlandse kust, onder de naam Radio Nordsee. In het begin zonden de Zwitsers nog in het Duits uit, maar al snel werd de dagprogrammering in het Nederlands gedaan en de nachtprogrammering in het Engels. Hierdoor groeide de zender, die Radio Noordzee Internationaal ging heten, uit tot een geduchte concurrent.

Om dat tegen te gaan, werd in mei 1971 door duikers in opdracht van de Veronica-directie een bomaanslag gepleegd op het zendschip van die concurrent, de Mebo 2. Bij de actie raakte niemand gewond, maar het zorgde er wel voor dat er meer druk kwam te staan op het verbieden van zeezenders. Vanaf 1974 ging het verdrag van Straatsburg, ook wel de anti-piratenwet genoemd, in. Hierdoor mochten Nederlanders niet meer uitzenden op een zeezender.

Een jaar later, in 1975, keerde Radio Veronica terug. Het Nederlandse omroepbestel had voor die tijd een hervorming doorgemaakt, waardoor de zender nu wel bij de publieke omroep kon uitzenden. Radio Veronica was vanaf toen op Hilversum 4 te horen. Sinds 1995 is het een commerciële zender.

Beelden van de laatste uitzending van Radio Veronica
89
Beelden van de laatste uitzending van Radio Veronica