De NPO heeft weinig inzicht in de doelmatigheid van de bestedingen van de verschillende omroepen. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat de NPO zijn wettelijke taak om te zorgen voor doelmatige uitgaven niet kan waarmaken.

De publieke omroep ontvangt op jaarlijkse basis 850 miljoen euro van het kabinet. De omroepen krijgen het geld van de NPO per programma, maar kunnen de bedragen binnen de omroep zelf weer herverdelen.

Uit het rapport blijkt volgens de Algemene Rekenkamer dat er geen balans wordt gevonden tussen "het zuinig omgaan met publieke middelen en het beoogde effect van het media-aanbod". Enkel bij het aanschaffen van uitzendrechten voor sportevenementen worden de kosten en opbrengsten naast elkaar gelegd.

Tevens zouden de losse omroepen de NPO onvoldoende inzicht geven in de kosten die worden gemaakt per programma. Dit zorgt ervoor dat de NPO niet de wettelijk vereiste informatie heeft om te zorgen voor doelmatigheid bij de omroepen.

'NPO kijkt niet kritisch genoeg naar kosten langlopende successen'

Volgens de Rekenkamer kijkt de NPO niet kritisch genoeg naar de kosten van langlopende succesvolle programma's en hebben ze geen sterke onderhandelingspositie met de omroepen hierover. Zo zette de NPO vraagtekens bij de gestegen kosten van talkshows Pauw en Jinek, maar werd er niet gezorgd voor een afname van de uitgaven.

De programmabudgetten van de omroepen worden voor 35 procent uitgegeven aan externe producenten. Bij succesvolle programma's zitten de omroepen ten opzichte van deze buitenproducenten in een zwakkere onderhandelingspositie. De kosten van uitbestede programma's zijn per uur gemiddeld beduidend hoger dan bij eigen producties.

Minister voor Media Arie Slob zegt in een reactie "de aansturing door NPO te vergemakkelijken door te prioriteren in de doelen voor de publieke omroep" en eist "gedetailleerde verantwoording voor de kosten". Slob acht een aanpassing van de Mediawet niet nodig.

NPO: 'Wij zien ook dat alles nog niet perfect gaat'

"Het rapport van de Algemene Rekenkamer schetst een realistisch beeld van de taken en rollen van de verschillende organisaties binnen het publieke omroepbestel, en laat vooral goed zien hoe complex het is", laat de raad van bestuur van de NPO in een verklaring aan NU.nl weten.

De NPO noemt het sturen op doelmatigheid een nog jonge wettelijke taak. "Dat nog niet alles perfect gaat, zien wij ook. We zijn daarom al volop bezig met het meer sturen op doelmatigheid en de aanbevelingen die de Rekenkamer doet sluiten hier goed op aan."

"Ons gezamenlijke doel is ervoor te zorgen dat elke euro hier bij de publieke omroep doelmatig wordt besteed", zegt het bestuur. "NPO en de omroepen staan voor transparantie, zoals we ook pal staan voor onze onafhankelijkheid van politiek en commercie. Met de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer in de hand bouwen wij verder aan een hoogwaardige en betrouwbare publieke omroep voor heel Nederland."