Nederlandse media spannen een kort geding aan tegen de rechtbank Limburg en de gemeente Brunssum om meer persvrijheid af te dwingen in de zaak rondom de dood van Nicky Verstappen. Aanleiding is een schouw in het proces die niet toegankelijk is voor journalisten.

De zaak wordt aangespannen door het Genootschap van Hoofdredacteuren en de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), samen met NU.nl, RTL Boulevard, RTL Nieuws, NOS, Hart van Nederland, Algemeen Dagblad, De Telegraaf en persbureau ANP.

Mede vanwege de grote maatschappelijke impact van de zaak vinden de media dat de openbaarheid van de schouw van groot belang is.

Bij de schouw op dinsdag bekijken de partijen in het proces de verschillende plekken die een rol spelen in het dossier, zoals de locatie van het kamp waar Nicky destijds verbleef en de plaats waar het lichaam van de elfjarige jongen is aangetroffen.

Er is besloten dat daar geen cameramensen of journalisten bij aanwezig mogen zijn.

'Van invloed op ordentelijk verloop'

De rechtbank Limburg stelt dat de aanwezigheid van één cameraploeg van invloed kan zijn op het "ordentelijk verloop" van de schouw en "de veiligheid van betrokkenen".

De journalisten hebben daarentegen laten weten dat dit risico volledig weggenomen kan worden door hier duidelijke afspraken over te maken. Het voorstel van de mediaorganisaties is dat één cameraploeg de zitting registreert en vervolgens de beelden deelt met alle geïnteresseerde mediaorganisaties.

De gemeente Brunssum heeft vanwege de schouw een noodverordening afgegeven en het gebied hermetisch afgesloten. De mediapartijen vinden deze maatregel onnodig en buitenproportioneel.

'Beslissing strijdig met recht op vrijheid van nieuwsgaring'

"Openbaarheid is essentieel voor het maatschappelijk vertrouwen in de rechtspraak", vertelt Christiaan Alberdingk Thijm, de advocaat van de mediaorganisaties.

"De beslissing van de rechtbank om de schouw achter gesloten deuren te houden, is strijdig met het recht op een eerlijk proces en het recht op de vrijheid van nieuwsgaring."

"Rechtszaken dienen een openbaar karakter te hebben", zegt ook Marcel Gelauff, voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren. "De beslissing van de rechtbank om niet alleen het publiek, maar ook mediaorganisaties te weren heeft grote consequenties. Het is een belangrijke functie van de pers om op onafhankelijke wijze verslag te kunnen doen van rechtszaken."

Zowel nabestaanden als verdachte delen standpunt van media

"Rechtszaken zijn niet voor niets openbaar", stelt Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ. "Journalisten moeten in staat zijn het gehele proces te kunnen volgen. En daarbij horen in deze tijd ook absoluut visuele middelen, zoals een camera. Het standpunt van de rechtbank is niet meer van deze tijd en doet ook geen recht aan de terughoudende wijze waarop de pers invulling wil geven aan haar rol als verslaglegger."

De nabestaanden van Nicky Verstappen zijn het eens met de media. En Gerald Roethof heeft namens zijn cliënt Jos B., de verdachte in de strafzaak, ook laten weten het standpunt van de media te delen. Zij hechten grote waarde aan de openbaarheid van het proces tegen B. en zien geen redenen om de media niet tot de schouw toe te laten.

Dinsdag ook niet-inhoudelijke zitting gepland

In de zaak-Verstappen is dinsdag naast de schouw ook 's middags een pro-formazitting gepland. B. ontkent betrokkenheid bij de dood van de jongen in 1998 en heeft gesteld later met een verklaring te komen.

Er zijn in totaal 21 DNA-sporen van B. op de kleding van Nicky gevonden. Het overgrote deel zat op de onderbroek van de jongen. Dankzij deze sporen kon B. vorig jaar na een klopjacht in Spanje worden opgepakt.