Sophie Hilbrand gaat in haar nieuwe programma Opstandelingen in gesprek met burgers en gemeenteraden die verwikkeld zijn in een diepgaand conflict. De presentatrice zag toen met eigen ogen dat het voor beide partijen vaak ontzettend lastig is om die geschillen op te lossen.

In Opstandelingen is het, in tegenstelling tot soortgelijke programma's als De Rijdende Rechter, niet het voornaamste doel dat er een oplossing wordt gevonden voor het conflict. "Het is de bedoeling dat we uitvogelen wat er is gebeurd, hoe het heeft kunnen gebeuren en hoe het zich in de toekomst verder zal ontwikkelen. Alle partijen worden aan het woord gelaten."

Hilbrand, die eerder ook programma's maakte als Sophie In De Mentale Kreukels, heeft zelf veel met het conflictenthema. "Het lastige is dat je het graag wil oplossen, maar dat is dus niet het doel van dit programma. Ik ben snel geneigd om het probleem van alle kanten te begrijpen. Als iemand een argument voorlegt, klinkt dat al snel logisch, maar je kunt het niet met iedereen eens zijn. In dit programma moet je je trots laten varen en het gesprek aangaan. En dat past ook goed bij mij."

Het programma beslaat vier afleveringen, waarbij het volgens Hilbrand niet lastig was om goeie cases te vinden. "Er speelt ongelofelijk veel, er is altijd wel iets aan de hand waar burgers het niet mee eens zijn."

'Mensen vinden dat ze niet worden gehoord'

In de eerste aflevering bezoekt Hilbrand haar geboorteplaats Bergen, waar burgers en bestuurders sinds een paar jaar met elkaar in conflict zijn. Aanleiding hiervoor was de uithuiszetting van een stukadoor, die daar jarenlang mocht wonen maar ineens gesommeerd werd om samen met zijn gezin de woning - een verbouwde kippenschuur - te verlaten. Hierdoor ontstond een verzetsbeweging die corruptie en willekeur van de gemeente aan de kaak wilde stellen.

Wat Hilbrand opmerkte tijdens het maken van het programma is dat veel mensen iets willen veranderen, maar hierbij niet echt gehoord worden. "Mensen zijn niet oprecht geïnteresseerd in wat de ander te zeggen heeft. Maar pas als je écht luistert, kun je samen tot een oplossing komen. Veel burgers hebben het gevoel dat de gemeente maar doet alsof mensen inspraak hebben."

Hilbrand lijkt het ingewikkeld om te besturen

Aan de andere kant kan gemeenten ook niet altijd worden verweten dat zij de boeman zijn. "Er zijn beslissingen waar waarschijnlijk veel mensen het niet mee eens zijn, maar die wel genomen moeten worden. Er is gewoon veel wantrouwen: word je niet aan het lijntje gehouden, wordt er gemeten met twee maten?"

Hilbrand prijst de passie van de burgers die in opstand komen, maar heeft ook waardering voor de gemeenteraadsleden. "Het lijkt me heel ingewikkeld om te besturen. Je moet constant luisteren naar de wensen van mensen, daar oplossingen voor zoeken en ook soms niet al te populaire maatregelen nemen."

Een vervolg op Opstandelingen ziet Hilbrand wel in de nabije toekomst. "Ik krijg nu al allemaal berichten van mensen die in de clinch liggen met de gemeente, er speelt genoeg. Het is ook goed en belangrijk om een programma als dit te maken, omdat de regionale journalistiek steeds minder geld krijgt. Burgers worden mondiger, nemen die taak over, dat merk je."