De NPO is een goed gewaardeerde aanbieder van relevante content, maar de dubbelfunctie van de directeur televisie en netmanager van NPO1 is onwenselijk, concludeert de onafhankelijke evaluatiecommissie Nederlandse Publieke Omroep dinsdag.

In opdracht van de raad van toezicht deed de commissie onderzoek naar de publieke omroep in de periode tussen 2013 en 2017.

"De NPO heeft zijn bereik goed op peil weten te houden in de evaluatieperiode, zeker in het licht van de toegenomen concurrentie en een algemene daling in het bereik van lineaire kanalen", stelt de commissie in het rapport.

"Ook in vergelijking met het bereik van publieke omroepen in andere Europese landen is het bereik van de NPO relatief goed. In combinatie met de hoge waardering van de programma's, netten en zenders en de herkenning van de publieke waarden door het publiek toont dit dat de NPO een belangrijke, goed gewaardeerde aanbieder is van relevante content."

'Geen onafhankelijke directeur die kan bemiddelen'

Toch ziet de commissie op veel vlakken ruimte voor verbetering. Zo zou bijvoorbeeld de dubbelfunctie van de directeur televisie en netmanager van de NPO1 onwenselijk zijn.

De combinatie van deze taken, die op dit moment bij Frans Klein (foto) liggen, maakt het volgens de commissie onmogelijk om autonoom te zijn. In deze situatie is zou er geen sprake zijn van "een onafhankelijke directeur die bij verschillen van inzicht tussen de netmanager en omroepen kan bemiddelen".

Volgens de commissie is het gevolg hiervan "dat er eerder naar het juridisch instrumentarium wordt gegrepen, waar in een gezonde verhouding een goed gesprek met een directeur televisie had kunnen helpen".

'Huidige situatie is niet ideaal'

In een reactie laat een NPO-woordvoerder aan NU.nl weten dat de aanstelling van Klein tijdelijk is en dat er bij de programmering geëxperimenteerd wordt met zogeheten genrecoördinatoren die de kwaliteit van gezichtsbepalende genres moeten waarborgen en laten doorontwikkelen.

"Ook wij zien - net als de evaluatiecommissie - dat de huidige situatie niet ideaal is. Zeker gezien de toegenomen werkzaamheden van de tv-directie; onder meer vanwege de komst van het Eurovisie Songfestival naar Nederland. Hier zijn we al mee bezig en we hopen daar snel uitsluitsel over te geven."

'Overheid moet zekerheid bieden'

De commissie heeft ook een advies voor het kabinet. Volgens de commissie is door opgelegde bezuinigingen onvoldoende zekerheid over de financiering van de NPO ontstaan.

"Dit heeft impact op de mate waarin de NPO de doelstellingen uit het concesssiebeleidsplan kon realiseren en heeft de interne verhoudingen extra onder druk gezet. Ook kon de NPO daardoor onvoldoende langetermijnplannen ontwikkelen en bijbehorende investeringen doen, bijvoorbeeld in drama", stelt de commissie.

"Met meer financiële zekerheid is de NPO beter in staat om zijn publieke taakopdracht te vervullen. Dit heeft ook gunstige effecten op het personeelsbeleid van omroepen en NPO-organisatie en op het behoud van talenten voor de NPO."

"De commissie raadt de overheid aan niet weer te sleutelen aan net ingevoerde wetswijzigingen over interne verhoudingen en besluiten over de inhoud of het aantal netten en zenders aan de NPO te laten."

Algemene reactie NPO op rapport

De NPO laat verder weten trots te zijn op de conclusies van de commissie."De prestaties zijn inderdaad bijzonder, zeker gezien de complexiteit van het bestel en de voortdurende spanning die door steeds veranderende rollen en regels wordt veroorzaakt."

Daarnaast is de omroep dankbaar dat de commissie vindt dat de overheid onduidelijk is op het gebied van budgettering, regelgeving en het omroepbestel.

"En we steunen de oproep van de commissie aan de politiek om de omroepen meer ruimte, rust en - vooral financiële - duidelijkheid te geven. Maar we nemen ook de kritiek ter harte: samen met de omroepen pakken we de handschoen op om te werken aan een betere onderlinge samenwerking. Vooral om de publieke omroep voor alle Nederlanders nog beter te laten worden."

De evaluatiecommissie bestaat uit Marjan Oudeman (voorzitter), Yoeri Albrecht, Hermineke van Bockxmeer, Taco Dibbits, Natali Helberger, Ila Kasem, Wim Vanseveren en Lotte Vermeir. Tijdens negen bijeenkomsten en aanvullende gesprekken met belanghebbenden binnen en buiten de NPO kwamen de commissieleden tot hun bevindingen.