In de nieuwe televisiereeks Eus in Medialand gaat Özcan Akyol op zoek naar de mediakloof tussen de Randstad en de provincie.

In drie afleveringen, die vanaf dinsdag 12 maart wekelijks op NPO2 te zien zijn, onderzoekt Akyol waarom sommige Nederlanders het gevoel hebben dat ze niet worden vertegenwoordigd in de mainstream media. "Als je mensen gaat negeren, creëren ze hun eigen mediabubbel."

Hoe verder je van het Hilversumse Mediapark vandaan woont, hoe minder landelijke media over je schrijven, is een veelgehoorde klacht in het huidige debat. Eus in Medialand laat echter vooral zien dat onze blik wordt gevormd door waar we ons bevinden. Zo erkent een redacteur van de regionale krant Tubantia dat hij en zijn collega's zich wellicht in een Enschedese bubbel bevinden.

"Zij zeggen niet dat ze een kloof met de Randstad voelen. Ze zeggen: 'Wij bedienen gewoon ons eigen lezerspubliek.' Dat is Twente en een klein deel van de Achterhoek. De mensen in Almelo voelen zich soms al door de krant tekortgedaan", zegt Akyol in gesprek met NU.nl.

'Iedereen wil dat het over hem of haar gaat'

Dat is een metafoor voor het grotere probleem, vervolgt Akyol. "Uiteindelijk voelt iedereen zich tekortgedaan, want iedereen wil dat het over hem of haar gaat. Of je nu een zwarte man in de Bijlmer bent, een Turk in Rotterdam of een Fries. Iedereen wil dat er iemand waarmee hij of zij zich kan vereenzelvigen aan die talkshowtafels zit. Maar zo werkt het natuurlijk niet, dat is onmogelijk. Daarin ligt ook de onmogelijke opdracht voor de media besloten; iedereen moet tegemoet gekomen worden."

Een ander voorbeeld dat Akyols analyse moet bevestigen zijn de zogeheten 'piratenfeesten', die ieder weekend duizenden liefhebbers van het Nederlandse volkslied naar grote feesttenten lokken.

"Vaak als het over een mediakloof gaat, hebben we het over een geografische element. De grote afstand tussen Zeeland en bijvoorbeeld het Mediapark in Hilversum. Maar wat deze mensen veel sterker voelen, en dat neigt eigenlijk naar een minderwaardigheidscomplex, raakt een sociaal economisch aspect. De artiesten op piratenfeesten zijn immens populair, maar de muziek zal nooit worden gedraaid op NPO Radio 1, Radio 2, 3FM of Radio 4 ."

"Al die zenders die betaald worden door de burger zijn zo ingericht alsof de smaakbepalers in Hilversum geen oog hebben voor dit soort muziek. Waarom? Omdat ze misschien de kwaliteit onder hun niveau vinden. Maar als er ieder weekend duizenden mensen naar dit soort festivals gaan, waarom hebben ze dan geen eigen radioprogramma's? Waarom moet dat allemaal via alternatieve kanalen en festivals?"

'Ik wil de Randstad niet opzetten tegen de provincie'

Wat er vervolgens gebeurt, leidt volgens Akyol tot de bewuste kloof tussen Randstad en provincie: "Als je mensen gaat negeren, creëren ze hun eigen mediabubbel. Of dat nou piratenzenders zijn of 100%NL. Aan de ene kant verdienen die artiesten goed geld en kunnen liefhebbers overal terecht, maar aan de andere kant voelen ze zich miskend. Dat komt ook doordat veel mensen die in de media werken hoger opgeleid zijn, waarschijnlijk allemaal naar dezelfde Netflix-series kijken en eerder progressief dan conservatief zijn. Daardoor krijg je een eentonig beeld van wat goede smaak of cultuur zou zijn."

Akyol benadrukt dat hij met de serie geen kant wil kiezen. "Ik wil de Randstad niet opzetten tegen de provincie. In Amsterdam kun je ook een onderklasse vinden. Ik zit er een beetje tussenin. Ik ben in Deventer geboren en getogen en woon er nog steeds. Tegelijkertijd zit ik ook in dat mediagebeuren en heb ik ook te maken met de talkshowtafels. Ik neem kennis van beide werelden."

Toch lijkt hij iets meer begrip voor de provincie te hebben. "Kijk bijvoorbeeld naar de mensen in Friesland die Jenny Douwes tijdens haar rechtszaak in Leeuwarden kwamen steunen. Die hebben heus geen hekel aan Amsterdam, maar hebben wel moeite met het intellectuele discours dat daar ontstaat en dictaten oplegt. Ik herken dat wel."