Eric Corton viert dit jaar een twijfelachtig jubileum. Al tien jaar reist hij voor Serious Request naar Afrikaanse landen om reportages te maken over mensen die een verscheurd bestaan leven.

Verscheurd door oorlog, aids, lepra of het ontbreken van de meest basale levensnoodzakelijke dingen als schoon drinkwater.

"Ik zal me altijd blijven verzetten tegen mensen die roepen 'dat het toch allemaal geen zin heeft'", aldus de 3FM-dj tegen NU.nl.

Tien jaar geleden kwamen enkele dj's van Radio 3FM bij elkaar. Andere radiozenders organiseerden kerstacties, waarbij luisteraars bijvoorbeeld een geheel verzorgde reis naar London konden winnen.

3FM wilde ook iets organiseren tijdens kerst. Maar niet per se voor luisteraars. Mensen in nood moesten er baat bij hebben. Dus werd tijdens de eerste Serious Request aandacht gevraagd voor de slachtoffers van de burgeroorlog in Darfur. Iemand moest er naar toe om een reportage te maken. Corton stak zijn vinger op.

Burundi

Dit jaar vloog Corton samen met het Rode Kruis naar Burundi. Een land met 9,5 miljoen inwoners, maar zonder waardevolle grondstoffen, intacte infrastructuur of toegang tot de wereldeconomie.

Wat het land wel bezit is een schrijnend tekort aan schoon drinkwater. Met alle gevolgen van dien. Ziektes verspreiden zich met een moordend tempo via rivieren en beken dwars door de dorpen en steden van het land.

Handen wassen na de wc geniet geen prioriteit als er niet eens voldoende water is om te drinken. Kinderen naderen de dood met iedere slok die ze van het vervuilde water nemen. De aangepaste begrafenissen die kinderen krijgen die het niet tot hun zesde levensmaand hebben gehaald, zijn geen uitzonderingen meer.

Meewarige blik

Iemand die dit voor het tiende jaar meemaakt zou deze omstandigheden met enig pragmatisme en een meewarige blik kunnen verwerken. Corton weigert dit.

"Niet voor jezelf en je kinderen kunnen zorgen, continue gevaar lopen. Dat is iets wat wij niet kennen. Als ik daar een voorstelling van probeer te maken in de richting van mijzelf en mijn kinderen, word ik daar nog steeds erg ongerust van."

Toch erkent Corton dat de sleur en sleet op de loer liggen.

"Ja, daar heeft eenieder mee te maken die voor de zoveelste keer een soortgelijk verhaal dient te vertellen. Maar ik leg me daar niet bij neer. Iedere keer hoor ik verhalen die me nog steeds aangrijpen. En als ik soms mijn eigen reportage terugluister, merk ik pas hoe heftig sommige gesprekken waren. Dat verrast me dan ook zelf weer."

Hoop

Na tien jaar reportages maken voor Serious Request en werkzaam te zijn als ambassadeur voor het Rode Kruis heeft Corton ook een duidelijk beeld van zijn functie. Als hij in een dorp staat met dorstige kinderen kan hij geen waterflesjes uitdelen. Hierdoor zou een verwachtingspatroon bij de bevolking ontstaan en het werk van het Rode Kruis onmogelijk worden gemaakt. Het enige wat hij kan geven is hoop.

"Ja, en dat is iets heel vaags. Dat realiseer ik mij iedere keer. De grap is alleen dat hoop misschien nog niet eens het belangrijkste is. Weet je wat ik de laatste tien jaar vooral heb ervaren? Dat het werkt als je gewoon bij mensen thuis gaat zitten. Zonder microfoon en camera. Gewoon op de grond."

"Anderhalf uur praten, beetje Frans, beetje handen en voeten. En wat je dan achterlaat als je weggaat heeft niks met hoop te maken of met schoon drinkwater, maar met een ervaring. De relatie tussen Afrikaanse volken en blanken is er nooit een van gelijkwaardigheid geweest, om het zachtjes te zeggen. Dus als zo iemand bij hen op de grond komt zitten, kijken ze je wel even gek aan. Soms werkt dat ook helemaal niet hoor, maar soms vinden ze dat heel bijzonder."

Witte god

De radiomaker is zich ervan bewust dat hij voor veel mensen in Nederland niet alleen het gezicht is van ontwikkelingshulp, maar ook dat zijn uitspraken over 'huisbezoeken' door critici verkeerd kunnen worden geïnterpreteerd. "Alsof de witte god op aarde neerdaalt", zegt Corton lachend.

"Tuurlijk zijn er personen die me voor 'Gutmensch' uitmaken. Ik word ook wel eens uitgescholden. Vorig jaar nog, door een vader in een snackbar. Gewoon op een zondagmiddag. Maar ik doe dit niet voor mezelf, laat ik daar heel duidelijk in zijn. Dit is geen marketingtool, ik doe dit omdat ik erin geloof."

Stropdas

En dan moet Corton het nog opnemen tegen de mensen die van mening zijn dat ontwikkelingshulp geen verschil zal maken.

"Sommige mensen zeggen dat het in een land als Burundi nooit meer goed komt. Maar wat is goed? Als de Burundezen zich volledig spiegelen aan ons en met een stropdas om hun nek naar hun werk gaan? Ik denk dat ze niet veel nodig hebben om een behoorlijk leven op te bouwen. We moet alleen niet vragen wat ze willen en het dan geven. We moeten voor gedragsveranderingen zorgen. En dat kan tientallen jaren duren."

Opdringen

"Wij hebben een ontwikkeling doorgemaakt die je het Afrikaanse continent niet kunt opdringen. Die moeten ze zelf ondergaan. Het kan goed komen als je bepaalde basale zaken samen met de bevolking en vanuit hun perspectief bekijkt. En er dus niet onze manier van denken op plakt. Het klinkt heel simpel, maar het is het moeilijkste wat er is."

Corton toont zich strijdbaar, maar wat gaat de 44-jarige Oosterbeeker doen als het publiek hem zat begint te worden?

"Ik zeg altijd: 'Als je platen maakt die mensen niet meer willen horen, dan moet je stoppen of er genoegen mee nemen dat je publiek kleiner wordt'. Als het echt zo is, dan ga ik achter de schermen door met dit werk. Ik doe dit omdat ik het belangrijk vind om ons venster naar de wereld open te houden en niet dicht te trappen."