De publieke omroep moet flink bezuinigen van het kabinet. NU.nl legt uit wat deze bezuinigingen precies inhouden en wat de gevolgen daarvan zijn.

Waarom moet de publieke omroep bezuinigen?

Het kabinet-Rutte-I heeft in 2010 besloten dat er flink bezuinigd moet worden op de mediabegroting. Vooral de publieke omroep moet het ontgelden. Hiervoor is een aanpassing van de Mediawet nodig.

Nog voordat er sprake was van bezuinigingen, werd door de politiek al geconstateerd dat besluitvorming van de publieke omroep onnodig ingewikkeld en kostbaar is geworden. Er zijn 21 omroepen, waardoor besluitvorming moeilijk van de grond komt en de bestuurbaarheid van het geheel uit balans is geraakt. Uiteindelijk is de beslissing om te bezuinigen gemaakt omdat de regering Nederland uit de huidige crisis wil halen.

De bezuinigingen op het mediabudget tot en met 2015 vloeien voort uit het kabinet-Rutte I. Het huidige kabinet-Rutte II wil echter nog meer bezuinigen. Daarover moet de Tweede Kamer nog over beslissen.het kabinet

Wat houdt het eerste pakket bezuinigingen in?

Het mediabudget gaat stapsgewijs omlaag tot en met 2015. Dit jaar is dat nog 871 miljoen euro. Op de Wereldomroep wordt 32 miljoen euro bezuinigd en het Muziekcentrum van de Omroep 17 miljoen euro. Op de landelijke publieke omroep wordt het meest bezuinigd: 127 miljoen euro.

Een van de maatregelen is dat de publieke omroep in 2016 moet bestaan uit acht omroepen. De omroepen zijn met een eigen voorstel gekomen over de fusies.

De gefuseerde omroepen krijgen geen geld meer op basis van het ledenaantal, maar krijgen een basisbudget. Dat wordt verdeeld op basis van kwaliteit.

Wat houdt het tweede pakket bezuinigingen in?

Over de jaren 2016 en 2017 moest in eerste instantie in totaal 100 miljoen extra bezuinigd gaan worden, waarvan 45 miljoen euro op de publieke omroep. Dat is in het nieuwe begrotingsakkoord voor 2014, dat door het kabinet met diverse oppositiepartijen is gesloten, verlaagd naar 50 miljoen euro.

Het kabinet verwacht dat de publieke omroep met nog minder geld programma's gaat maken. Dat moeten dan de beste programma's zijn met een publiek karakter en gericht op alle kijkers en luisteraars.

Het tweede pakket bezuinigingen moet nog goedgekeurd worden door de Tweede Kamer. Staatssecretaris Sander Dekker (Media) heeft in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat de publieke omroep de bezuinigingen kan compenseren door nieuwe inkomsten.

Zo zouden de omroepen meer kunnen verdienen door beter samen te werken. Ook zouden aanpassing van de Nederlandse wet- en regelgeving en de mogelijkheden van distributie opties zijn om geld te genereren. Daarnaast zou het maximaal aantal reclameminuten per uur kunnen worden benut, waardoor er meer reclame wordt uitgezonden.

Welke omroepen gaan fuseren?

De volgende omroepen gaan fuseren met elkaar:

  • KRO en NCRV
  • Vara en BNN
  • Tros en Avro

De omroepen EO, MAX en VPRO blijven zelfstandig. Kijkers merken weinig van de fusies: er worden voornamelijk afdelingen samengevoegd, maar afzonderlijke programma's blijven overeind.

Powned en WNL blijven voorlopig zelfstandig omdat ze zich nog moeten bewijzen als nieuwe omroep. In principe moeten ze in 2014 hun waarde hebben bewezen en 150.000 leden hebben, voor ze definitief tot het omroepbestel toegelaten kunnen worden.

Ze mogen er ook voor kiezen om nog vijf jaar aspirant-omroep te blijven voordat die beslissing gemaakt wordt. Wel moeten ze zich per 1 januari 2016 aansluiten bij een van de zes bestaande omroeporganisaties.

Wat merkt de televisiekijker van de bezuinigingen?

De eerste reeks bezuinigingen, die begint in 2014, heeft nog geen grote gevolgen voor de programmering. Wel zal het grote amusement op de zaterdagavond verdwijnen, waardoor een show als Strictly Come Dancing niet meer terugkeert. Ook komen er langere series en zal het aantal programma's omlaag gaan.

Wat de gevolgen zijn vanaf 2015 is nog niet bekend. De publieke omroep zelf vreest vooral de extra bezuinigingen in 2016 en 2017. De organisatie is bang dat er teveel programma's geschrapt moeten worden.

Door een grote protestactie door de publieke omroep op 9 oktober in Den Haag is geprobeerd de maatregel te laten terugdraaien. Er is een petitie overhandigd aan staatssecretaris Dekker, die is ondertekend door 261.264 mensen. Op dat moment benadrukte hij nog dat de bezuiniging van 100 miljoen blijft staan. Inmiddels is dat dus gedaald naar 50 miljoen.