Een aantal Nederlandse media lanceren maandag samen onder de naam Publeaks een nieuw klokkenluidersplatform.

Dat maken de deelnemende media, waaronder NU.nl, maandag bekend.

Publeaks is een website waarop veilig en anoniem tips en documenten kunnen worden gelekt naar de media. Het initiatief, dat tot stand kwam in samenwerking met Stichting Publeaks, is bedoeld om klokkenluiders te beschermen, misstanden aan de kaak te stellen en onderzoeksjournalistiek te ondersteunen.

Publeaks fungeert als doorgeefluik tussen klokkenluider en pers. De afzender blijft volledig anoniem en kan zelf kiezen naar welke van de aangesloten media hij of zij documenten wil sturen. 

Ontvangende media kunnen in een beveiligde omgeving, waar geüploade documenten versleuteld zijn opgeslagen op een server waarvan voor alle deelnemers onbekend is waar hij staat, de bestanden inzien en zodanig bewerken dat er geen digitale sporen achterblijven van de klokkenluider.

Software

Publeaks maakt gebruik van de software GlobaLeaks, ontwikkeld door het Hermes Center for Transparency and Digital Human Rights. Publeaks heeft zelf geen toegang de gelekte bestanden en kan onmogelijk achterhalen wie de afzender is.

Klokkenluiders kunnen na het lekken van documenten met een eenmalig verstrekte (willekeurige) code opnieuw inloggen bij Publeaks om in contact te treden met de journalist.

De deelnemende media hebben voor Publeaks een aparte laptop, gebruiken voor de communicatie een PGP-sleutel en maken gebruik van het open en anonieme netwerk Tor. Een klokkenluider wordt bij het uploaden in een aantal stappen uitgelegd hoe hij of zij veilig te werk kan gaan. 

Uniek

"De samenwerking tussen vrijwel alle toonaangevende Nederlandse mediaorganisaties maakt dit initiatief uniek in de wereld", aldus de initiatiefnemers. 

Adjunct-hoofdredacteur van NU.nl Wilma Haan noemt het de hoogste tijd dat er een oplossing komt voor het grote arsenaal aan middelen dat opsporingsdiensten in het digitale tijdperk voorhanden hebben om klokkenluiders op te sporen. "Het is mooi dat gevoelige documenten nu in een uiterst beveiligde omgeving kunnen worden uitgewisseld, waarbij de identiteit van de klokkenluider onbekend blijft."

Overigens zijn er volgens Haan nog steeds goede redenen te bedenken waarom persoonlijk contact met een klokkenluider toch gewenst is. "Je kunt je goed voorstellen dat het voor een journalistiek onderzoek van belang is om te weten wie je bron is. In dat opzicht vervangt iets als Publeaks nooit de 'ontmoeting in een parkeergarage'."

De deelnemende mediaorganisaties zijn: AD, ANP, De Correspondent, De Groene Amsterdammer, Het Financieele Dagblad, het Parool, NOS Nieuws, NRC Handelsblad, Nieuwsuur, NU.nl, Pownews, RTL-Nieuws, Trouwde Volkskrant en Vrij Nederland.