DEN HAAG - Voor de kleine levensbeschouwelijke omroepen is in het toekomstige en compacte omroepbestel geen plek meer. 

De publieke omroep telt vanaf 2016 nog maximaal acht omroeporganisaties. Dat zijn er nu nog 21.

Staatssecretaris Sander Dekker (Media) kondigde in december al aan dat de religieuze omroepen als RKK en IKON vanaf 2016 geen apart budget meer krijgen, woensdag blijkt uit het uitgewerkte wetsvoorstel dat de omroepen ook hun zendtijd verliezen. Dat betekent dat ze geen bestaansrecht meer hebben en moeten stoppen.

Volgens Dekker bleek uit gesprekken met de kleine religieuze omroepen dat ze geen goede programma’s kunnen blijven maken of andere financieringsbronnen kunnen aanwenden.

Programma's

''Andere omroepen zijn ook prima in staat goede levenbeschouwelijke programma’s te maken. Daarvoor zijn niet allemaal verschillende omroepen nodig’’, zegt Dekker. Hij wil hierover afspraken maken met ‘Hilversum’.

Het toekomstige omroepbestel bestaat uit drie fusieomroepen: KRO-NCRV, TROS-AVRO en VARA-BNN. De EO, MAX en VPRO blijven zelfstandig, evenals de taakorganisaties NOS en NTR. Dekker heeft in de nieuwe Mediawet de budgetverdeling verder uitgewerkt.

Omroepen krijgen een garantiebudget van 50 procent en een minimaal aantal uren om uit te zenden.

Competitie

De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) verdeelt de overige 50 procent van het totale budget over de omroeporganisaties die daarvoor de competitie met elkaar aangaan op creativiteit en kwaliteit.

Omroepen die voorstellen doen die bijdragen aan de kwaliteit van de publieke omroep als geheel kunnen hierdoor meer budget krijgen. Dekker verwacht dat dit betere programma's oplevert en een sterker omroepbestel.

Kwaliteit

Dekker: ''Door niet langer naar ledenaantallen te kijken maar op kwaliteit te sturen brengen we het systeem meer in balans. Zo zijn we ook af van de gekkigheid dat omroepen druk leden gaan werven. Het moet gaan om de optelsom van goede programma-ideeën in plaats van de optelsom van ledenaantallen.’’

Omroepen die vrijwillig fuseren krijgen het dubbele basisbudget en een fusiebonus.

Slagter

Dekker zet grote vraagtekens bij het plan van voorzitter Jan Slagter van omroep MAX die de publieke omroep wil financieren met vrijwillige omroepbijdragen van het publiek. Dat schrijft hij woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Dekker vindt dat de publieke omroep niet afhankelijk hoort te zijn van de bereidheid van mensen die willen betalen. ''Het idee leidt in mijn ogen tot een publieke omroep die niet voor iedereen is, maar alleen voor degenen die kunnen en willen betalen’’, schrijft Dekker.

In een mondelinge toelichting vergelijkt de staatssecretaris het plan van Slagter met ‘betaaltelevisie’. Hij wil voorkomen dat de omroepen meer op basis van kijkcijfers dan kwaliteit gaan programmeren.

Geschrokken

De ChristenUnie in de Tweede Kamer is geschrokken van de uitwerking van de nieuwe Mediawet. ''Dit is een verdere aantasting van het pluriforme bestel. Dit gaat ten koste van omroepen die juist voor kleur op de wangen zorgen”, zo reageerde Kamerlid Gert-Jan Segers.

''Den Haag en Hilversum gaan steeds meer bepalen wat we te zien en te horen krijgen. De rol van de Nederlandse Publieke Omroep zou niet groter maar kleiner moeten worden”, zegt Segers.

RKK-presentator en omroepbestuurder Leo Fijen noemt het verwachte besluit van Dekker een pijnlijk uitroepteken in een onvermijdelijk proces. Fijen: ''Hiermee komt een eind aan meer dan 55 jaar omroepgeschiedenis. Het blijft moeilijk te aanvaarden dat een succesvolle religieuze omroep als RKK niet verder kan.'' Fijen vertrouwt erop dat RKK-programma's als Kruispunt, The Passion en de eucharistievieringen in de toekomst bij de KRO te zien blijven.

De publieke omroep hoort mensen en groepen met verschillende religieuze achtergrond een stem te geven, vindt Segers. ''Ik begrijp echt niet waar ze deze laatste zet aan verdienen. Het verdwijnen van deze omroepen is verlies. Ik ben daar zwaar teleurgesteld over.''