Vrijdag werd een van de advocaten van Ridouan T. aangehouden op verdenking van het misbruiken van zijn positie als raadsman. Neef Youssef T. zou als doorgeefluik hebben gefunctioneerd en Ridouan T. in staat hebben gesteld zijn criminele activiteiten voort te zetten. De vraag rijst hoe het kan dat een familielid T. bijstond als advocaat.

Het simpele antwoord op die vraag is: omdat het mag. Er zijn geen gedragsregels binnen de advocatuur die verbieden dat een persoon wordt bijgestaan door een advocaat die tevens familie is.

"Daarnaast heeft een cliënt het recht op een vrije advocatenkeuze", voegt een woordvoerder van de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) daaraan toe. "Daar zijn geen voorwaarden aan verbonden en het is een essentieel onderdeel van de toegang tot het recht. Wel zal in zijn algemeenheid terughoudend worden omgegaan met het bijstaan van familie door een advocaat."

Ook zal een deken - een toezichthouder op de advocatuur - de betreffende advocaat aanspreken en vragen of hij of zij zich voldoende in staat acht om onafhankelijk te kunnen optreden. Of de deken in Gelderland, waar het kantoor van Youssef T. destijds stond, direct op de hoogte was van diens werkzaamheden als advocaat van Ridouan T., is niet bekend.

Wel heeft de deken laten onderzoeken of Youssef T. misbruik maakte van zijn zogenoemde geheimhouderstelefoon. Met deze telefoon kan een advocaat vertrouwelijk contact hebben met zijn cliënt; die mag dus niet worden afgeluisterd.

Advocaat werd in eerste instantie geweigerd

Dat onderzoek volgde op de weigering van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) om Youssef T. eind 2020 toe te laten tot Ridouan T. in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Uit het onderzoek van de deken bleek niet dat de advocaat misbruik maakte van zijn geheimhouderstelefoon en dus kreeg hij in maart van dit jaar toegang tot Ridouan T.

Volgens het Openbaar Ministerie (OM) had Youssef T. vanaf dat moment vele malen urenlang contact met de hoofdverdachte in het Marengo-proces. Als de verdenking klopt, kon Ridouan T. via zijn neef invloed blijven uitoefenen op drugstransporten en zou hij tegelijkertijd een gewelddadige ontsnapping plannen.

De strafrechtadvocaat van Ridouan T., Inez Weski, zegt nog niet te kunnen reageren op de verdenking. Dat Ridouan T. meerdere advocaten heeft is niet uniek, en daar zit ook geen limiet aan.

De NOvA zegt dat verdachten in omvangrijke strafzaken vaak worden bijgestaan door meerdere advocaten. Weski laat aan de NOS weten dat Ridouan T. door zeker vijf of zes raadslieden wordt bijgestaan. Het Parool schrijft dat Youssef T. zijn neef in december 2020 zou gaan bijstaan als "media-advocaat".

Minister denkt hardop over aanpassen regels

Als gevolg van dit incident heeft demissionair minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) zich hardop afgevraagd of er strengere regels moeten komen voor advocaten van zware criminelen. Dekker zegt dat hij hier "kritisch naar wil kijken". Het gaat om een "specifieke groep zware criminelen" die mogelijk te maken krijgt met afwijkende regels "als het gaat om het recht op advocatuur".

De NOvA zegt nog geen reactie te hebben op de woorden van Dekker, maar dat er "zorgvuldig" naar gekeken moet worden als dit incident gevolgen gaat hebben voor de regels.

NU.nl heeft vragen gesteld aan de deken die het onderzoek naar Youssef T. heeft geleid en is in afwachting van de antwoorden.