Plastische chirurgie: Sommige artsen 'doen maar wat'

Voor rimpels in je voorhoofd, hangende oogleden en dunne lippen hoef je tegenwoordig niet meer te vrezen: een behandeling met botox of fillers wordt steeds normaler. Maar uit cijfers die vorige week naar buiten kwamen, blijkt dat er regelmatig dingen misgaan. "We zagen zoveel complicaties dat we een complicatiespreekuur zijn begonnen."

Tom Decates doet sinds 2015 wetenschappelijk onderzoek naar de complicaties van fillers en is cosmetisch arts. "Dat is een onbeschermde titel", vertelt Decates aan NU.nl. "Een cosmetisch arts is basisarts en geen medisch specialist, hoewel mijn beroep eind dit jaar wellicht een profielerkenning krijgt."

Dat zou gepaard gaan met bepaalde kwaliteitseisen en dat is volgens Decates een goede zaak, aangezien sommige basisartsen en ook niet-artsen "maar wat doen". Decates en Peter Velthuis - oprichter van de Velthuis-klinieken - zagen op een gegeven moment zoveel complicaties dat ze samen met Leonie Schelke (ook cosmetisch arts) een complicatiespreekuur begonnen in het Erasmus MC."

Decates brengt daarnaast in kaart hoeveel fillerbehandelingen er per jaar worden uitgevoerd en hoe vaak het misgaat. In 2016 ging het om 390.000 cosmetische behandelingen, waarvan 150.000 fillerbehandelingen. In vijfhonderd gevallen traden dat jaar complicaties op.

Fillers

Problemen ontstaan voornamelijk met fillers, legt Decates uit. "Botox is een medicijn, waardoor het vanzelfsprekend aan bepaalde eisen moet voldoen." Een filler is een medisch hulpmiddel, dat volume geeft aan bijvoorbeeld lippen, wangen of jukbeenderen. "Er zijn wel 147 verschillende soorten fillers op de markt. Wij pleiten dan ook voor strenge wetgeving op het gebied van fillers. Vaak ontstaan complicaties door de combinatie van een slechte filler en slechte anatomische kennis."

Volgens Decates zijn er weinig risico's op complicaties als degene die jou behandelt, weet waar hij mee bezig is en de juiste producten gebruikt. "Wat ik mensen wel duidelijk wil maken, is dat ze niet moeten kiezen op basis van prijs, maar kwaliteit. Zo kun je controleren of jouw specialist bij een beroepsvereniging is aangesloten. Voor de cosmetisch artsen is dat de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde (NVCG)."

“Het vet moet eerst worden geoogst, wordt daarna schoongemaakt en vervolgens getransplanteerd”
Berend van der Lei

Volgens plastisch chirurg Berend van der Lei zouden cosmetisch artsen en plastisch chirurgen beter met elkaar moeten samenwerken. "Ik opereer én injecteer. Om je werk goed te kunnen doen, moet je of het hele arsenaal beheersen of goed samenwerken."

Sommige ontwikkelingen in zijn vakgebied noemt hij zorgelijk. "Af en toe komen er van die nieuwe, fancy behandelingen, zoals de draadlift, waarbij de weefsels in het gezicht of de hals met trekdraadjes worden gelift. Je hoeft hierbij niet te opereren, dus deze behandeling wordt ook wel verkocht als 'niet-chirurgische facelift'", aldus Van der Lei, die ook hoogleraar plastische chirurgie is.

Na onderzoek bleek echter dat de effecten slechts zes tot twaalf maanden aanhouden, terwijl dat bij een chirurgische facelift veel langer is. "Sommige cosmetisch artsen blijven het echter verkopen als niet-chirurgische facelift, en dat baart mij zorgen."

Trends

Volgens Van der Lei is less is more de algemene trend in de wereld van de plastische chirurgie. "Mensen komen op jongere leeftijd en laten kleine dingen doen, zoals fillers en botox. Daarmee kun je ook voorkomen dat je later grotere ingrepen moet ondergaan, zoals een ooglidcorrectie."

Vrouwen laten vaak - bijvoorbeeld na een zwangerschap of bij kleine borsten - iets aan hun borsten of buikwand doen, terwijl mannen zich ook steeds meer bewust zijn van hun uiterlijk en vaker kiezen voor botox of fillers. "Verder zie ik ook steeds meer mannen met 'mannenborsten', die vaak ontstaan doordat ze te dik zijn."

Ten slotte is lipofilling, het gebruik van eigen vet, hot. Bij fillers en botox wordt een lichaamsvreemde stof geïnjecteerd, maar bij lipofilling wordt vet weggehaald uit bijvoorbeeld rug, buik of flanken en dat wordt getransplanteerd. "Het voordeel is ook nog dat het vet stamcellen bevat, wat een verjongend effect zou hebben", zegt Van der Lei.

“Bij mij hoeven mensen van 21 niet aan te kloppen”
Tom Decates

Die procedure is wel wat duurder dan normaal vanwege de bewerkelijkheid. "Het vet moet eerst worden geoogst, wordt daarna schoongemaakt en vervolgens getransplanteerd. Je kan echter niet teveel vet transplanteren, want dan overleeft het niet allemaal."

Een ingreep die langzaam overwaait uit de Verenigde Staten, is de bilvergroting met lipofilling. "Daar zit wel een risico aan, want je loopt kans op een vetembolie als je het vet te diep inspuit."

Volgens Van der Lei is het overigens de normaalste zaak van de wereld om iets aan je uiterlijk te laten doen. "Mensen worden steeds ouder. Die veroudering van huid aan lijf, daar moet wat aan worden gedaan. Ik denk dat laserbehandelingen, chemische peelings en mesotherapie steeds populairder gaan worden."

Zelfbeeld

Wie iets aan zichzelf wil laten doen, moet tussen de 18 en 65 jaar oud zijn. "Bij mij hoeven mensen van 21 niet aan te kloppen, je moet minstens 23 tot 25 zijn", zegt Decates. Van der Lei vindt dat een klant reële verwachtingen moet hebben van de behandeling. "In een gesprek moet ook duidelijk worden dat iemand een normale lichaamsbeleving heeft."

Dat laatste is volgens psycholoog Karin Fehling erg belangrijk. "Ik heb helemaal niks tegen botox of fillers, maar wanneer je plastische of cosmetische chirurgie toepast voor een ander, om beter over te komen of meer aandacht te krijgen, zal het je niet gelukkiger maken."

Als je het vanuit een goed zelfbeeld doet en om op een prettige manier oud te worden, is er volgens Fehling niks mis mee. "Dan kan dit aan je geluksgevoel een bijdrage leveren. Een goed gevoel over jezelf komt van binnenuit, niet vanuit een mooie buitenkant."

Lees meer over:
Tip de redactie