'Nederlandse ontwerpers durven het experiment aan te gaan'

Dit weekend begint in Eindhoven Dutch Design Week plaats, het grootste designevenement van Noord-Europa. Meer dan 2.500 ontwerpers laten zien waar zij recentelijk aan hebben gewerkt. Designkenners vertellen aan NU.nl wat we kunnen verwachten en hoe Nederlandse ontwerpers op de trends inspelen.

"Hoofdthema's tijdens de Dutch Design week zijn onder meer klimaatverandering, vluchtelingen, sociaal design en milieu", vertelt trendwatcher Gaby Fecken van Gestel. "De ontwerpers zijn bezig met het zoeken van oplossingen voor problemen die zich in deze thema's afspelen. Denk aan privacy-creërende meubels die vluchtelingen in hun tijdelijke verblijf kunnen plaatsen, of stukken die zij zonder gereedschap in elkaar kunnen zetten."

Ook is er volgens Fecken van Gestel in nieuwe ontwerpen veel aandacht voor gezondheid van gebouwen. "En dan met name in ruimtes waar we veel tijd doorbrengen, zoals op kantoor. Denk aan ontwerpen die bijdragen aan luchtzuivering of die meer daglicht scheppen, dat positief werkt voor onze gemoedstoestand."

Fecken van Gestel zegt ook dat veel ontwerpen worden gemaakt vanuit een sociale context. "Er is behoefte aan een menselijker design, dat mensen met elkaar verbindt. Zo is er een tafeltennistafel gemaakt die 100 procent recyclebaar is. Graffiti pakt er niet op, de tafel blijft 30 jaar mooi. En de tafel nodigt mensen uit om sociaal te zijn en met elkaar een spelletje te doen." 

Paddenstoelenlamp

In veel van de ontwerpen worden duurzame materialen gebruikt, vertelt de trendwatcher. "We willen die alsmaar groeiende afvalberg tegengaan."

Voor het gebruikte materiaal wordt daarom steeds creatiever gedacht: zo worden er van mycelium (de schimmeldraden van een paddenstoel, red.) al onder meer stoelen en lampen gemaakt. "Zo worden natuurlijke producten opnieuw verwerkt." Een ander voorbeeld hiervan is fruitleer, waarbij oude fruitschillen worden vervaardigd tot leer. "Dat is nu zo sterk doorontwikkeld dat dit ook kan worden gebruikt voor de stoffering van meubels."

Nederland speelt op dit gebied zeker een leidende rol, vindt Fecken van Gestel. Er worden veel meubels geëxporteerd die van natuurlijke grondstoffen zijn gemaakt. "Bij het ontwerpen is het conceptuele vraagstuk het vertrekpunt, waar vervolgens een oplossing bij wordt bedacht. In dat conceptuele denken zijn Nederlanders heel goed. Hierin zijn we, denk ik, een leidend voorbeeld. We staan open voor wat er om ons heen gebeurt, zijn reislustig en open."

“In conceptueel denken zijn Nederlanders heel goed”
Trendwatcher Gaby Fecken van Gestel

"Wat opvalt aan Nederlandse ontwerpers is dat ze het experiment durven aan te gaan", zegt Anieke Branderhorst, ontwerper en founder van ontwerplabel Vij5. "Hier gaat een stukje onderzoek aan vooraf. Ze hebben een soort drive om tot iets nieuws te komen en ontdekken dingen die niet eerder zijn gedaan. Nederland is hier eigen in. Iets kan dan wel mooi vormgegeven zijn, iets bedenken is toch wel wat anders."

Het komt goed uit dat Nederland hierin voorop loopt, want volgens Branderhorst vinden consumenten het steeds belangrijker dat hun aankopen in eigen land zijn gemaakt.

"Ik merk ook dat mensen bewuster aan het kopen zijn", zegt Branderhorst. "Ze vinden het belangrijk dat iets degelijk gemaakt is en dat het product ook in Nederland is geproduceerd. Mensen hechten waarde aan iets waar ze lang plezier van hebben en hebben hier ook meer geld voor over. Het mag ook echt een showpiece zijn."  

Huis van de toekomst

De technologieën ontwikkelen zich in een rap tempo. Volgens Fecken van Gestel zullen er in de nabije toekomst ook op grote schaal eigen geprinte meubels staan. "Je hoeft dan alleen de patronen te kopen die je dan op je eigen printer thuis print. De meubels print je in onderdelen en kun je dan als een soort Ikea-pakket in elkaar schroeven. Dat is duurzaam, want het scheelt bijvoorbeeld al een hoop in de transport- en voorraadkosten."

We hoeven dan niet bang te zijn dat in elk huis dezelfde geprinte meubels en accessoires te vinden zijn. "Een tegenbeweging pleit juist voor ambacht en dat de 'imperfectie van de hand' terug te zien is, dat ieder object uniek is. Die is klaar met het snelle productieproces en de huidige consumptiemaatschappij."

“We moeten oppassen dat het niet allemaal eenheidsworst wordt”
Ontwerper Anieke Branderhorst

Meubels moeten niet alleen uniek zijn, maar ook praktisch, zegt Branderhorst. "Veel mensen wonen klein, vooral in de grotere steden. Ze hebben behoefte aan meubels die je kunt in- en uitklappen. De ontwerpers moeten hiervoor slim nadenken hoe een product werkt of hoe bestaande uitvindingen veranderd kunnen worden. Bijvoorbeeld kasten die je anders in kunt delen of op een bijzondere manier kunt openen en systeempjes die kunt uitbreiden of kleiner maken."

Die meubels ziet Branderhorst ook zeker terug in de huizen van de toekomst. "Veel wordt onzichtbaar, meubels worden technischer. Dat vloeit samen met de techniek, die juist menselijker wordt. Dat vindt ook Fecken van Gestel: "De techniek in ontwerpen krijgen een 'menselijker' gezicht. Daardoor zijn er meer organische vormen terug te vinden in een hi-tech huis. De techniek wordt vermenselijkt."

"Verder hebben we behoefte aan bijzondere en tastbare dingen", zegt Branderhorst. Dat uit zich in meer persoonlijkheid in huis. "We moeten oppassen dat het niet allemaal eenheidsworst wordt. Daarom is het mooi dat er zoveel ontwerpers zijn, wiens werk we kunnen zien op de Dutch Design Week."

Dutch Design Week vindt plaats van 21 tot en met 29 oktober in Eindhoven verspreid over zo'n honderd locaties in de stad.

Lees meer over:
Tip de redactie