Wie adviseert, traint, coacht ontmoet na aanvankelijk enthousiasme bij de ander nogal eens hoe-vragen. Hoe moeten we dat doen, hoeveel tijd kost dat? Beantwoord die vragen niet. Ze zijn te vroeg. Eerst moet er "ja" op het grote idee komen.

Je kent het misschien wel: je legt een nieuwe manier van werken, leven, denken uit met gloed en verve en enthousiasme ontstaat. "Ja, dat moeten we doen! Alles wordt anders!", klinkt het. En dan die ene vraag: "Hoeveel tijd kost dat?" Beantwoord die vraag niet direct want meestal is het geen vraag. Vraag alleen maar: Wil je het echt?

Dit stuk heeft wat weg van de kleurrijke en gedreven kruistocht van Berthold Gunster tegen het 'Ja, maar ...'.

Hoe-vragen zijn vragen als:

  • hoeveel geld kost dat
  • werkt dat bij ons
  • kan IT dat wel aan
  • hoeveel tijd kost dat
  • daar heb ik geen tijd voor
  • moet ik dat er ook nog allemaal bij doen.

Het zijn praktische vragen, die vaak beperkingen opwerpen. Belangrijker: het zijn vragen die als ze te vroeg gesteld worden eigenlijk alleen maar weerstand betekenen. Eigenlijk ziet iemand alleen maar beperkingen en moeilijkheden. Dat wil zeggen dat de grote idee kennelijk niet zo sterk is overgekomen dat er voldoende ambitie is om de beperkingen te nemen.

In The Answer to How? is Yes! stelt Peter Block dat hoe-vragen uitingen van twijfel zijn:

"Also, remember that the question of "How do you do it?" is more often an indirect expression of our doubts than real curiosity. So let the doubts be stated directly and let them be owned by the doubter as an internal struggle in their thinking rather than detached observation of the external world"

"There is depth in the question How do I do this? that is worth exploring. The question is a defense against action. It is a leap past the question of purpose, past the question of intentions, and past the drama of responsibility. The question "How?" -more than any other question- looks for the answer outside of us. It is an indirect expression of our doubts."

Zoals de titel van het boek van Block al aangeeft, is wat hem betreft het antwoord op een idee éérst een volmondig Ja! en wordt pas daarna over de concretisering gesproken. Bij een te vroege hoe-vraag is het zaak het grote idee opnieuw centraal te stellen. Nog niet ingaan op het hoe, maar het wat ter tafel houden. Dat doe je door:

  • de hoe-vragen niet meteen te beantwoorden. Zeg bijvoorbeeld: "Over tijd en geld komen we nog te spreken. Ik wil eerst weten of het grote idee duidelijk is. Wie wil het eens in zijn eigen woorden samenvatten?"
  • te vragen wat iemand goed aan het idee vindt (en dus de gestelde vraag even negeren) en daarna de bezwaren in kaart brengen
  • te vragen of er commitment voor het idee is, mensen er volmondig "ja" op zeggen (immers: the answer to how is Yes!)
  • te zeggen dat je net nog energie en enthousiasme hoorde, maar dat nu niemand dat uitdraagt
  • te vragen hoe goed het idee is op een schaal van 0 tot 10. En daarna vragen wat het dan waard is in tijd, geld, aandacht
  • te vragen wat iemand precies wil horen: "Wat zoek je precies naar met deze vraag?"
  • confrontatie: "Als je het niet ziet zitten, kun je dat ook gewoon zeggen, hoor"
  • benoem wat gebeurt. "Ik reik oplossingen aan en jij zegt bij elk argument waarom dat niet werkt. Dat geeft mij het gevoel dat je niet wil dat het kan werken. Ik wil eerst bespreken of het een goed idee is, dan waarom het kán werken en dan waarom het niet kán werken."

Leo Babauta verwijst in How to kill Excuses naar deze tegenwerpingen-killer:

[HTML1]

Hoe (!) ga jij om hoe-vragen die eigenlijk weerstand zijn?

Reacties