Er komen geen zonnepanelen op het dak van Paleis Huis ten Bosch, de woning van het koningspaar, hoewel de koning in zijn kersttoespraak liet weten dat klimaatverandering hoog op de agenda staat. Wat doet het koningshuis dan wel om een steentje bij te dragen aan een beter milieu?

De koning zei in zijn kersttoespraak in december 2021 dat we "samen iets moeten doen aan klimaatverandering". "Kiezen voor een wenkend perspectief, voor een gezamenlijke onderneming ter bescherming van ons leven op aarde. Ook dát kan een deel van ons verhaal zijn."

Waar veel burgers besluiten tot de aanschaf van zonnepanelen, gebeurt dat niet bij Huis ten Bosch, de woning van Willem-Alexander en zijn gezin. Het verzoek werd afgewezen: de panelen zouden het monumentale karakter van het gebouw aantasten.

Op de bijgebouwen van het paleis komen ze ook niet te liggen, omdat de investering niet terugverdiend kan worden. "De investeringskosten, de terugverdientijd en het duurzaamheidsrendement staan niet met elkaar in verhouding, waardoor dit resulteert in een negatieve businesscase", laat de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) weten aan NU.nl.

Er zijn wel al andere maatregelen getroffen om de woning van het koninklijk gezin te verduurzamen. Het Rijksvastgoedbedrijf, eigenaar van het paleis, zegt dat bij de renovatie duurzame maatregelen zijn genomen.

"Daar waar mogelijk is glas vervangen door energiezuinig (monumenten)glas en zijn plafonds, verdiepingsvloeren en daken geïsoleerd. Ook zijn voor de verbouwing en renovatie duurzame materialen gebruikt. Ten slotte zijn de installaties voor warmte, lucht en licht energiezuinig. Ook worden leidingen geïsoleerd en wordt ledverlichting toegepast."

Het dak van Paleis Huis ten Bosch krijgt geen zonnepanelen.

Het dak van Paleis Huis ten Bosch krijgt geen zonnepanelen.
Het dak van Paleis Huis ten Bosch krijgt geen zonnepanelen.
Foto: BrunoPress

Steeds hoger budget voor reizen

Hoe zit het dan met de vele reizen die de leden van het koningshuis maken? Het budget voor vliegreizen wordt elk jaar verhoogd. Zo mag er dit jaar 880.000 euro worden besteed aan de inzet van vliegtuigen, een stijging van 20.000 euro ten opzichte van het jaar daarvoor. Ook toen was het budget een halve ton hoger dan in 2020.

De trein zou een alternatief kunnen zijn. Op vragen van NU.nl antwoordt de Rijksvoorlichtingsdienst dat er "voor ieder bezoek een integrale afweging wordt gemaakt". "Dat gebeurt elke keer op basis van kosten, efficiëntie, veiligheid en doelmatigheid. Het is dus niet op voorhand te zeggen wanneer er per trein wordt gereisd."

Er zijn voorbeelden van zo'n treinreis, bijvoorbeeld naar Koningsdag in Tilburg (2017). In 2016 reisde het koninklijk gezin per trein naar de wintersportvakantie in Lech. Maar de laatste tijd lijkt er weinig van de trein gebruikgemaakt te worden.

Rond autorijden worden er wel milieubewuste keuzes gemaakt. Het merendeel van het wagenpark van de koninklijke familie bestaat uit volledig elektrische auto's en als auto's aan vervanging toe zijn, wordt ernaar gestreefd ze te vervangen door een hybride of elektrisch exemplaar.

De dienstauto's van koningin Máxima en prinses Beatrix zijn bijvoorbeeld in februari dit jaar vervangen voor milieuvriendelijkere exemplaren. Beiden worden nu vervoerd in een verlengde hybride van het merk Audi.

'Verleidingen zijn te groot'

Het werk(verleden) van de koning heeft wel veel raakvlakken met het milieu. Toen Willem-Alexander nog kroonprins was, legde hij zich toe op watermanagement en hield hij diverse toespraken over onder meer de stijging van de zeespiegel.

Het lijkt echter een beetje haaks te staan op een van zijn hobby's, jagen. De RVD bevestigde vorig jaar dat de koning en zijn familie één dagdeel per jaar jagen op Kroondomein Het Loo.

En ook bij zijn andere hobby's halen critici hun wenkbrauwen op. Zo maakt de koning graag ritjes in zijn speedboot bij zijn vakantiehuis in Griekenland. Hiervoor werd een betonnen steiger aangelegd, waardoor lokale vissers in omringende delen niet goed konden vissen.

"Ze staan heel goede dingen voor, maar in hun privéleven doen ze andere dingen", vertelde royaltydeskundige Dorine Hermans in gesprek met RTL Nieuws. "Het is moeilijk een jetsetleven in overeenstemming te brengen met een milieuvriendelijk bestaan. De verleidingen zijn té groot."