Al dagenlang wordt in België gezocht naar de voortvluchtige Jürgen C.. Hoewel de militair bij de Belgische veiligheidsdiensten al bekendstond om zijn extremistische gedachtegoed, wist hij toch op de vlucht te slaan met een grote hoeveelheid wapens bij zich. Hoe kan dat?

Volg dit verhaal Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen rondom de Belgische militair Jürgen Conings

In het kort: waarom België al dagenlang op zoek is naar Conings

  • C. liet bij zijn vertrek meerdere afscheidsbrieven achter waarin hij dreigementen uitte aan het Belgische regime en virologen.
  • De dreigementen, in combinatie met bepaalde persoonlijkheidskenmerken, maakte dat de autoriteiten de dreiging van C. ernstig vonden.
  • Daarnaast bleek C. ook veel wapens te hebben meegenomen.
  • Het precieze doelwit van C. is onbekend, maar onder meer legerkazernes en moskeeën sloten de deuren. Viroloog Marc Van Ranst, die al eerder werd bedreigd door C., zit ondergedoken.

C. was al bekend bij de Belgische veiligheidsdienst als een potentieel gewelddadige extremist. De militair was daarvoor volgens het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) "al enige tijd" opgenomen in de zogenoemde OCAD-lijst. Op die lijst staan mensen die een extremistische of terroristische dreiging vormen voor België, bijvoorbeeld omdat ze van plan zijn een aanslag te plegen. C. werd op de lijst gezet als iemand met extremistische opvattingen die een intentie heeft om geweld te gebruiken, maar hiertoe nog geen concrete stappen heeft ondernomen.

Iemand met extreem gedachtegoed komt niet zomaar op die lijst. Dit gebeurt pas als er echt sterke aanwijzingen zijn dat de personen aanzetten tot geweld of van plan zijn dit in een extremistische of terroristische context te gebruiken. Ook mensen van wie de Belgische veiligheidsdiensten sterke aanwijzingen hebben dat ze anderen willen radicaliseren, worden opgenomen op de OCAD-lijst. In totaal staan er 706 personen in de database, van wie ongeveer vijftig, net als C., rechts-extremistisch gedachtegoed hebben.

Waarom C. toch gewoon zijn werk als militair uit kon blijven oefenen, is onderwerp van onderzoek. De militaire inlichtingendienst zou volgens De Standaard namelijk ook op de hoogte zijn gesteld van de plaatsing op de OCAD-lijst. Waarom niet eerder maatregelen werden getroffen tegen de potentieel gevaarlijke C., is de vraag die onder meer de Belgische Defensie gaat proberen te beantwoorden in het onderzoek.

Premier Alexander De Croo noemde het afgelopen week "onaanvaardbaar dat iemand die als gevaarlijk aangezien wordt toch toegang heeft tot wapens". Het land gaat naar aanleiding van de zaak rondom C. werk maken van strengere controle op extremisten binnen het leger, beloofde de Belgische minister van Defensie Ludivine Dedonder. Op korte termijn wil Dedonder strenge maatregelen nemen, "zoals toegangsverboden tot kwartieren of wapenkamers, schorsingen maar ook, in geval van gedrag dat onverenigbaar is met de militaire status, ontslag", aldus de minister.

Of er grove fouten zijn gemaakt rondom C., moet dus nog blijken. Maar daarnaast speelt bij veel mensen de vraag hoe het kan dat een militair 'zomaar' op pad kan gaan met antitankwapens.

Klopjacht op Belgische militair: is hij een gevaar voor Nederland?
142
Klopjacht op Belgische militair: is hij een gevaar voor Nederland?

Kort gezegd: een militair mag niet zomaar op pad gaan met wapens, en ook niet alle militairen hebben toegang tot het wapendepot van het leger. C. had die toegang wel, en dat had te maken met zijn functie bij het leger. Nadat C. berispingen kreeg voor racistische uitingen op het internet en het bedreigen van viroloog Marc Van Ranst werd hij van een positie in de militaire politie (MP) naar een instructieve en logistieke functie binnen het leger geplaatst.

C. werd geplaatst in het zogenoemde 'pre-deployment training'-team, waar hij als taak had militairen voor te bereiden op een buitenlandse missie. Onderdeel van zijn werk was onder meer het halen en klaarleggen van wapens voor oefeningen, en hiervoor kreeg hij toegang tot het wapendepot.

Maar wat er maandag precies is voorgevallen rondom het wapendepot van de kazerne in Leopoldsburg, is nog niet helemaal duidelijk. Eerder schreven de Belgische media dat C. de wapens meekreeg onder het valse voorwendsel deze nodig te hebben voor een oefening. Later schreven de media dat C., omdat hij wapenmeester was, niet gecontroleerd hoefde te worden bij toegang in het wapendepot en de wapens dus ongezien in kon laden.

Hoe dan ook: C. wist volgens Belgische media de hand te leggen op vermoedelijk vier raketwerpers, een P90-machinegeweer en een 5.7-pistool. De raketwerpers werden woensdag teruggevonden in de auto van C., maar van de andere wapens is - net als van de militair zelf - nog geen spoor.