Oxfam Novib: Groeiende waterschaarste bedreigt de mensheid
Toenemende waterschaarste bedreigt het voortbestaan van de mensheid, waarschuwt Oxfam Novib in een nieuw onderzoek. Ziekten, honger en migratiestromen krijgen daardoor vrij spel. Landen die er het minst verantwoordelijk voor zijn, worden vaak het hardst getroffen.
Volgens Oxfam Novib wordt de schaarste vooral veroorzaakt door klimaatverandering. Gebrekkige investeringen in watersystemen, slecht waterbeheer, vervuiling en onttrekking van grondwater verergeren dat. De laatste decennia is de situatie in delen van Afrika, het Midden-Oosten en Azië hard achteruitgegaan.
Zo zijn 20 procent van de putten die Oxfam Novib wereldwijd heeft aangelegd door de aanhoudende droogte recent leeg komen te staan, of is het aanwezige water ondrinkbaar geworden. Daardoor moet er steeds dieper geboord worden om aan water te komen.
Hongersnood onder 32 miljoen mensen
De auteurs schetsen situaties in de Hoorn van Afrika, waar vijf seizoenen droogte voor hongersnood onder 32 miljoen mensen zorgden. In conflictzones wordt dat effect alleen maar versterkt. In maart overleden alleen in Somalië al meer dan 40.000 mensen als gevolg van de aanhoudende droogte.
Door de opwarming van de aarde wordt langdurige droogte bovendien afgewisseld met extreem weer en overstromingen. Ziekten als dengue, cholera en malaria verspreiden zich daardoor sneller.
Het leidt ertoe dat mensen en volkeren sneller verdreven worden van hun woonplaats, waar het praktisch onleefbaar wordt. Volgens berekeningen van de Wereldbank zijn er in 2050 216 miljoen mensen ontheemd binnen hun eigen landsgrenzen.
De lasten zijn niet gelijk verdeeld
Rijke landen zijn door hun hoge uitstoot de grootste aanjager van klimaatverandering. Toch dragen arme landen vaker de lasten, omdat die niet altijd de middelen hebben om de gevolgen beperkt te houden.
"Vooral de landen en gemeenschappen die het minst bijdragen aan de vervuiling worden het zwaarst getroffen", zegt Pepijn Gerrits, directeur programma's van Oxfam Novib. Waterschaarste door klimaatverandering werkt bijvoorbeeld armoede, conflict en genderongelijkheid in de hand. De effecten drukken het zwaarst op de schouders van vrouwen en meisjes.
Toch valt deze koers nog te wijzigen, stelt Oxfam Novib. Daarvoor zijn wereldwijde investeringen in watervoorzieningen nodig en moet de uitstoot van schadelijke broeikasgassen drastisch omlaag. Gerrits: "We moeten snel handelen."
