EU-landen moeten worden verplicht om de opwek van groene energie te versnellen en ook om meer energie te besparen. Dat staat in een pakket maatregelen dat de Europese Commissie woensdag presenteerde om de afhankelijkheid van Russisch gas sneller af te bouwen en de CO2-uitstoot in Europa terug te dringen.

Vorig jaar stelde Brussel nog voor dat in 2030 minstens 40 procent van alle energie in de EU hernieuwbaar moet zijn. Dat doel moet omhoog naar 45 procent, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie woensdag. Het verplichte energiebesparingsdoel voor 2030 gaat omhoog van 9 naar 13 procent.

Daarnaast moet het vanaf 2025 verplicht worden om op alle nieuwe gebouwen van bedrijven en openbare instellingen zonnepanelen te installeren. Vanaf 2029 moet dat ook gaan gelden voor de bouw van nieuwe woningen. "Dat is ambitieus, maar realistisch", zei Von der Leyen. In de komende drie jaar moet het aantal zonnepanelen in de EU al verdubbelen.

Om de uitrol van zonnepanelen en windmolens te bespoedigen, moeten EU-lidstaten ervoor zorgen dat vergunningen sneller worden verleend. Zij moeten gebieden aanwijzen die in principe geschikt zijn voor het opwekken van schone energie, op land maar ook op zee. Binnen die gebieden moeten vergunningen vervolgens binnen een jaar rond zijn.

Er gaan ook tientallen miljarden aan subsidies naar de infrastructuur die nodig is voor het gebruik van groene waterstof, de productie van biogas en de uitrol van warmtepompen.

Extra CO2-rechten geveild

In totaal gaan de maatregelen uit het zogeheten REPowerEU-pakket 300 miljard euro kosten. Het merendeel moet met leningen worden gefinancierd.

Ook worden CO2-rechten uit de 'reserve' van het Europese emissiehandelssysteem ETS geveild om zo'n 20 miljard euro in te zamelen. Critici zeggen dat daarmee juist extra uitstoot van CO2 mogelijk wordt gemaakt, maar Eurocommissaris Frans Timmermans zei dat dit "absoluut niet" zal voorkomen dat de uitstoot in 2030 met 55 procent is gedaald, zoals de Commissie wil.

De Europese Commissie denkt al dit jaar de gasimport uit Rusland met twee derde te kunnen verminderen door onder meer gezamenlijk elders te gaan inkopen, ook in de vorm van vloeibaar gas (lng).