De inzet van landen voor de klimaattop in Glasgow is ruim onvoldoende om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad. Als de nieuwste beloften worden waargemaakt, stijgt de temperatuur deze eeuw ten minste 2,7 graden, meldt VN-milieuprogramma UNEP dinsdag in een klimaatrapport. Dit jaar schiet de uitstoot zelfs scherp omhoog.

De klimaattop in Glasgow is bedoeld om de wereld op koers te brengen voor de afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs. Daar besloten alle deelnemende landen in december 2015 om "inspanningen na te streven" om de opwarming te beperken tot maximaal 1,5 graad - om zo de ergste gevolgen van klimaatverandering nog te voorkomen.

De nieuwste plannen van landen om hun uitstoot van broeikasgassen te verlagen zijn maar 7,5 procent ambitieuzer dan de plannen die al bestonden voor het Parijsakkoord getekend werd, concludeert UNEP in het Emissions Gap-rapport.

Om de opwarming te beperken tot 1,5 graad moet de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen in 2030 55 procent lager liggen - en ook daarna scherp blijven dalen. "We hebben acht jaar om de uitstoot van broeikasgassen te halveren. Acht jaar om plannen te maken én ze uit te voeren", zegt UNEP-directeur Inger Andersen.

"Klimaatverandering is niet langer een toekomstig probleem. Het is nú een probleem."

Nieuwe klimaatdoelen van landen zijn te zwak voor de 'Parijsafspraken'. Onder voortzetting van het huidige beleid blijft de uitstoot van broeikasgassen zelfs stijgen.

Nieuwe klimaatdoelen van landen zijn te zwak voor de 'Parijsafspraken'. Onder voortzetting van het huidige beleid blijft de uitstoot van broeikasgassen zelfs stijgen.
Nieuwe klimaatdoelen van landen zijn te zwak voor de 'Parijsafspraken'. Onder voortzetting van het huidige beleid blijft de uitstoot van broeikasgassen zelfs stijgen.
Foto: Bart-Jan Dekker, NU.nl

Na 'coronadip' stijgt CO2-uitstoot scherp

In werkelijkheid blijft de uitstoot van broeikasgassen nog steeds stijgen, blijkt ook uit het rapport. De gemiddelde jaarlijkse groei van de uitstoot bedroeg tot de coronacrisis 1,3 procent. Het internationaal energieagentschap IEA verwacht dat de uitstoot dit jaar zelfs met 4,8 procent stijgt, waarmee de tijdelijke daling door lockdowns in 2020 vrijwel geheel ongedaan is gemaakt.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) verrichte een belangrijk deel van het rekenwerk voor het VN-rapport. Daaruit bleek eerder al dat landen in de aanloop naar de klimaattop in Glasgow veel te zwakke uitstootdoelen hebben gesteld voor het jaar 2030.

De Europese Unie heeft het klimaatdoel voor 2030 aangescherpt. Nederland heeft dit nog niet gedaan, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Scandinavische landen al wel.

Tijdens de formatie moet ook Nederland nog een nieuw, hoger klimaatdoel stellen voor 2030.

Tijdens de formatie moet ook Nederland nog een nieuw, hoger klimaatdoel stellen voor 2030.
Tijdens de formatie moet ook Nederland nog een nieuw, hoger klimaatdoel stellen voor 2030.
Foto: Bart-Jan Dekker, NU.nl

Fossiele exporteurs blijven sterk achter

Landen die sterk achterblijven in het stellen van klimaatdoelen zijn onder meer Rusland, Saoedi-Arabië en Australië, respectievelijk exporteurs van gas, olie en steenkool.

Australië diende opnieuw het oude, zwakke doel in. Het Russische klimaatdoel is zelfs zo zwak dat het land er geen klimaatbeleid voor hoeft te voeren - de uitstoot kan er tot 2030 ongehinderd blijven stijgen. Saoedi-Arabië is een van de weinige landen die voor het jaar 2030 helemaal geen uitstootdoel hebben.

Deze landen probeerden eerder ook conclusies in het laatste VN-klimaatrapport af te zwakken.

Glasgow stelt fossiele investeringen ter discussie

Fossiele brandstoffen zijn de belangrijkste bron van CO2. In een alternatieve aanpak om de opwarming te remmen, is het stoppen van overheidsinvesteringen in fossiele brandstoffen voor het eerst een agendapunt op de aanstaande klimaattop.

Om het Parijsakkoord te laten slagen, moeten investeringen in extra olie-, gas- en steenkoolwinning direct stoppen, bleek eerder deze maand uit een prognose van het IEA.

Investeringen in duurzame energie moeten gelijktijdig juist verdrievoudigen. Dit 'ombuigen' van vervuilende geldstromen is een van de drie hoofddoelen van het Parijsakkoord.

Zeespiegel dreigt sneller te stijgen: 'We gaan naar kritieke grens'
129
Zeespiegel dreigt sneller te stijgen: 'We gaan naar kritieke grens'