Het klimaat in Nederland verandert steeds sneller en de prognose voor de zeespiegelstijging in de Noordzee moet naar boven worden bijgesteld. Dat concludeert het KNMI maandag in Klimaatsignaal'21, een doorrekening van het nieuwste IPCC-rapport aangevuld met eigen onderzoek.

Het KNMI maakt om de acht of negen jaar een gedetailleerde analyse van het veranderende klimaat in Nederland en schetst dan scenario's voor de toekomst. De volledige versie verschijnt in 2023. Het maandag gepubliceerde rapport is een voorproefje.

Het opvallendste is dat de verwachting voor zeespiegelstijging langs de Nederlandse kust flink naar boven is bijgesteld ten opzichte van de KNMI-klimaatscenario's uit 2014.

Dat verschil is vooral groot als de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen blijft toenemen. De zeespiegelstijging in de Noordzee kan volgens het nieuwe rapport dan aan het einde van de eeuw al zijn opgelopen tot ongeveer 2 meter. Dat is een twee keer zo grote stijging als werd aangenomen in de vorige KNMI-scenario's.

Over een deel van dit worstcasescenario bestaat nog wetenschappelijke discussie, zegt zeespiegelexpert Sybren Drijfhout van het KNMI tegen NU.nl. "De gangbare berekeningen hebben een bovengrens van 1 meter 20 in het jaar 2100. Als het ijsverlies op Antarctica versnelt, kan dit nog hoger uitpakken, tot 2 meter rond het einde van de eeuw."

De zeespiegelstijging als gevolg van de huidige uitstoot zal ook na 2100 nog vele eeuwen doorzetten. Scenario's met een hoge en lage uitstoot lopen dan meerdere meters uiteen, zegt het KNMI.

Zeespiegel dreigt sneller te stijgen: 'We gaan naar kritieke grens'
129
Zeespiegel dreigt sneller te stijgen: 'We gaan naar kritieke grens'

Hitte, droogte, neerslag en orkanen

Op dit moment is de klimaatverandering vooral te merken aan veranderende weerpatronen. Onder andere de Nederlandse zomer springt eruit: die wordt heter, droger én natter tegelijk. Daarbij neemt zowel de kans op langdurige droge perioden in de lente en zomer als de kans op extreme zomerse stortbuien toe.

Recente Nederlandse zomers vertoonden dat grillige patroon ook. Zo werd het in juli 2019 in Nederland voor het eerst meer dan 40 graden en volgde de watersnood in Limburg afgelopen zomer op drie uitzonderlijk droge jaren.

Het KNMI kijkt ook naar klimaatverandering in het Caribisch deel van het Koninkrijk. De eilanden krijgen waarschijnlijk met steeds krachtigere orkanen te maken.

De kans dat orkanen richting Europa afdwalen, neemt ook toe naarmate de wereldgemiddelde temperatuur verder oploopt.

Staatssecretaris Van Weyenberg: 'Het is code rood voor klimaat'

Klimaatverandering is geen abstracte materie, zei demissionair staatssecretaris Steven van Weyenberg van Infrastructuur en Waterstaat bij de presentatie van het rapport. "Als we niets doen, verandert ons leven compleet."

Geen vrolijk nieuws, vindt Van Weyenberg. "Maar het laat wel zien wat klimaatverandering nou concreet betekent. De zeespiegelstijging: wat betekent dat voor onze dijken en onze waterkeringen? En wat betekent klimaatverandering voor de stad waar ik woon, waar het in de zomer misschien wel heel warm kan worden?"

Het onderzoek van het KNMI kan volgens de staatssecretaris bijdragen aan meer bewustzijn over de gevolgen van klimaatverandering voor Nederland. "Het is code rood voor het klimaat. Ik ga er niet over als staatssecretaris, maar een van de grootste punten die bij de formatie op tafel zou moeten liggen is de vraag hoe we klimaatverandering gaan voorkomen. Én hoe we de samenleving gaan aanpassen aan de veranderingen die al bij ons zijn."