Over drie weken begint in Glasgow de belangrijkste klimaattop in jaren, waar landen het eens moeten worden over snellere verlaging van de uitstoot van broeikasgassen. Een groep Nederlanders vertrekt woensdag al. Ze willen een groot deel van de route lopen en onderweg aandacht vragen voor het klimaatprobleem, en vooral de oplossingen daarvoor.

De tocht wordt georganiseerd door duurzaamheidsorganisatie Urgenda en is opgedeeld in 21 wandeletappes, met halverwege een treinreis van Rotterdam naar Edinburgh.

Ook Urgenda-directeur Marjan Minnesma zal woensdagochtend haar veters extra strak aantrekken, voor de eerste etappe van de Eemshaven naar Loppersum. Voor haar is het niet de eerste keer: zes jaar geleden liep ze van Utrecht naar de grote klimaattop in Parijs. "Daar werd een belangrijk klimaatakkoord bereikt, met de afspraak de opwarming te beperken tot 1,5 graad", aldus Minnesma.

De klimaattop in Glasgow is bedoeld om te kijken of we op koers liggen voor die afspraak. "En dat is niet het geval", zegt Minnesma. "We koersen nog steeds af op minimaal 3 graden opwarming. Dat brengt ontwrichtende klimaatverandering en voor onze jongeren een onleefbare planeet."

Van kolencentrale naar gascrisis

Toch gaan de Climate Miles, zoals de wandeltocht genoemd wordt, niet alleen over de VN-klimaattop. Onderweg wil Urgenda zo veel mogelijk de aandacht vestigen op belangrijke klimaatthema's in Nederland.

De eerste etappe lijkt wat dat betreft een inkoppertje: in de Eemshaven staat Nederlands grootste kolencentrale (na Tata Steel de grootste CO2-bron van het land) en Loppersum is het epicentrum van de Groningse gascrisis.

Maar Urgenda wil tijdens die etappe vooral kijken naar oplossingen. Daaronder zijn bijvoorbeeld lokale initiatieven voor elektrisch vervoer en groene waterstof, waar de Eemshaven een koploper mee kan worden.

"We komen onderweg bijna alles wel tegen", zegt Minnesma tegen NU.nl. "Zonne- en windenergie in allerlei gedaanten, we lopen met energiecoöperaties en met jongeren. We gaan langs het KNMI om te horen hoe urgent actie is en spreken daar onderweg nog meer wetenschappers over."

Aansluiting zoeken bij Schotse voorhoede

Urgenda richt zich ook op de natuurproblemen in Nederland, zoals stikstofvervuiling en de achteruitgang van planten en dieren. "We spreken dus ook met boeren en allerlei anderen die de biodiversiteit willen vergroten. Ook die biodiversiteit loopt weer gevaar door klimaatverandering."

Minnesma hoopt dat geïnteresseerden een dag meelopen. Daarom begint en eindigt elke etappe bij een treinstation. "Er lopen directeuren van banken en energiebedrijven mee, want die spelen een belangrijke rol in de transitie. Maar de tocht gaat ook om inspiratie, geloof en gedrag."

Die inspiratie kan Nederland volgens Minnesma ook vinden aan de overkant van de Noordzee. In het Verenigd Koninkrijk zouden ze bijvoorbeeld een betere klimaatwet hebben dan in Nederland. "De Britse klimaatwet is een wet met tanden. Als het land niet op koers ligt, komen er automatisch extra maatregelen. Daar kunnen wij een hoop van leren."

Dat geldt volgens Minnesma ook specifiek voor de Schotten. "Zij behoren in Europa tot de koplopers met duurzame energie, wij tot de achterhoede. Ik zeg: werk aan de winkel voor Nederland, zet de turbo erop."

Nieuwe nationale klimaatdoelen

Belangrijkste agendapunt voor de klimaattop in Glasgow zijn nieuwe klimaatdoelen voor het jaar 2030. Nederland wordt vertegenwoordigd door de Europese Unie, die in december 2020 een hoger klimaatdoel heeft ingediend. Maar Nederland moet ook zelf nog een nieuw, hoger klimaatdoel stellen.

Minnesma hoopt dat we daarbij ook een blik werpen op onze oosterburen. Daar heeft de hoogste rechter jongeren in het gelijk gesteld in hun klimaatzaak, waarna de Duitse overheid het nationale klimaatdoel voor 2030 heeft aangescherpt. De Duitse uitstoot van broeikasgassen moet in 2030 65 procent lager liggen dan in 1990.

"Daar handelt de Staat tenminste direct na een rechterlijke uitspraak", zegt Minnesma, verwijzend naar de jarenlange impasse volgend op de door haarzelf gevoerde klimaatzaak. Daarbij is nog steeds niet duidelijk of Nederland aan het vonnis voldoet, dat al in juni 2015 werd uitgesproken.

Ook de Britten hebben onlangs hun klimaatdoelen aangescherpt. Ze doen daarbij niet onder voor de Duitsers: de Britse uitstoot van broeikasgassen moet in 2030 68 procent onder het niveau van 1990 liggen. In 2035 moet dat 78 procent zijn.