Het aantal mensen dat risico loopt op overstromingen vanuit zee neemt in de komende decennia wereldwijd sterk toe. Dat komt niet alleen door de zeespiegelstijging, maar ook door bevolkingsgroei in kwetsbare kustgebieden. Daarin zit ook een deel van de oplossing, zegt een internationaal onderzoeksteam onder leiding van Deltares: het hogerop zoeken en minder huizen bouwen in laaggelegen kustgebieden.

De snelheid van de zeespiegelstijging hangt nog sterk af van de verdere uitstoot van broeikasgassen, blijkt uit het laatste rapport van het VN-klimaatpanel IPCC. Ook Antarctica is een grote onzekere factor: als de uitstoot hoog blijft én het ijsverlies versnelt, kan de zeespiegel rond 2100 tot 2 meter hoger staan en in 2150 3 tot 5 meter.

Voor Nederland zijn die hoogste scenario's zorgwekkend. Vanaf 1 à 2 meter zeespiegelstijging lopen de kosten sterk op en komt bijvoorbeeld ook de afvoer van de grote rivieren in de knel.

Miljoenen mensen lopen risico

Maar ook bij veel lagere waarden is de zeespiegelstijging al een serieus probleem, zegt hoofdauteur Marjolijn Haasnoot van Deltares en de Universiteit Utrecht tegen NU.nl.

Zo blijkt uit het nieuwe onderzoek dat bij een zeespiegelstijging van slechts 15 centimeter wereldwijd 83 miljoen mensen "een keer per eeuw" te maken krijgen met een overstroming vanuit zee. Het woongebied van een miljoen mensen komt dan zelfs permanent onder water te staan.

De risico's nemen sterk toe bij verdere stijging. Bij een 85 centimeter hogere zeespiegel verdubbelt wereldwijd het aantal mensen met risico op overstromingen.

Hogerop bouwen is slimme strategie

Naast het verlagen van de uitstoot zullen we ons dus ook moeten voorbereiden, zegt Haasnoot. Hoe eerder daarmee wordt begonnen, hoe lager de uiteindelijke kosten.

"We denken bij aanpassingen aan zeespiegelstijging vaak aan dijken, om bestaande infrastructuur te beschermen. Maar waar veel minder aandacht naar uitgaat is het voorkomen van schade door die infrastructuur niet in kwetsbare gebieden te bouwen, maar hogerop."

Door geen huizen meer te bouwen op plekken die in de toekomst bedreigd worden door zeespiegelstijging kunnen we wereldwijd het overstromingsrisico met 13 procent verlagen, zegt Haasnoot. "Onze boodschap is dat voorkomen een effectieve aanpak kan zijn. Dus ook het voorkomen van de groei van het aantal mensen in laaggelegen kustgebieden. Dat wordt nog onderschat."