Nederland krijgt in de toekomst meer te maken met onbeheersbare bosbranden, maar is daar niet goed op voorbereid. Dat blijkt uit een grote inventarisatie van RTL Nieuws.

Wetenschappers en maatschappelijke organisaties die zich met het onderwerp bezig houden zijn eensgezind in deze mening, blijkt uit de rondgang.

Cathelijn Stoof, natuurbranddeskundige van Wageningen University & Research, probeert al jaren aandacht te krijgen voor de toenemende kans op grote, oncontroleerbare natuurbranden. Maar het onderwerp lijkt, ook in politiek Den Haag, geen enkele prioriteit te krijgen.

"Moeten er doden vallen voor er iets gaat gebeuren?", vraagt ze zich af. "We weten niet goed genoeg hoe hiermee om te gaan."

De wetenschapper vindt het raar dat Nederland wel goed voorbereid is op overstromingen, maar niet op branden. Er is geen landelijke strategie op dit vlak, beklemtoont Stoof bij RTL Nieuws. "Er is specialistische kennis nodig over hoe je een grote natuurbrand kan stoppen. Uit de kennis in het buitenland en de ervaringen daar kunnen we veel lessen trekken."

Chinook-helikopters ingezet bij natuurbrand in Noord-Brabant
48
Chinook-helikopters ingezet bij natuurbrand in Noord-Brabant

'Geen enkel ministerie voelt zich verantwoordelijk'

Het helpt volgens de deskundigen ook niet dat bij het bestrijden van bosbranden zeker vier ministeries betrokken zijn.

Natuurgebieden vallen onder Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, terwijl de brandweer de verantwoordelijkheid van Justitie en Veiligheid is. Blushelikopters worden gestuurd door Defensie, terwijl de grote oorzaak - klimaatveranderingen - onder Economische Zaken valt. "Niemand lijkt zich verantwoordelijk te voelen", merkt Stoof.

Jelmer Dam van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) deelt de zorgen. "Het risico op destructieve natuurbranden neemt toe, ook in Nederland", stelt hij. "De vraag is niet óf zo'n brand gaat gebeuren, maar wanneer."

Een manier om dit soort grote excessen enigszins te beperken, is het goed en weldoordacht inrichten van natuurgebieden, aldus Dam. Het creëren van een zo divers mogelijk landschap "kost dertig tot veertig jaar. Ondertussen worden de klimaatomstandigheden steeds gunstiger voor onbeheersbare branden."

Brandweer bezig met nablussen grote heidebrand Drenthe
52
Brandweer bezig met nablussen grote heidebrand Drenthe

Verbond van Verzekeraars: Branden gaan overslaan op huizen

Ook het Verbond van Verzekeraars gaat uit van meer branden de komende jaren, nu de temperatuur blijft stijgen en droge periodes toenemen als gevolg van de klimaatveranderingen. "Het is niet onwaarschijnlijk dat die branden ook over zullen slaan op gebouwen en voertuigen"", stelt een woordvoerder.

In veel landen woeden steeds vaker bosbranden, vooral in de droge zomerperiodes. Het zorgwekkende rapport van het VN-klimaatpanel IPCC constateerde recent dat er overal ter wereld meer natuurbranden gaan voorkomen door de opwarming van de aarde.