Vanuit de politiek en de klimaatwereld klinken veel verontruste reacties over het nieuwste rapport van VN-klimaatpanel IPCC. Uit het rapport blijkt dat de opwarming van de aarde deze eeuw veel hoger kan uitpakken dan de in Parijs afgesproken 1,5 graad. Daarnaast zijn er onder andere zorgen over een versnelling van de opwarming en de stijgende zeespiegel.

"Dit maakt nog eens extra duidelijk dat we de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen sterk moeten verminderen", zegt demissionair staatssecretaris Dilan Yesilgöz (Economische Zaken en Klimaat) in een eerste reactie. Ze roept landen buiten de EU op scherpere klimaatdoelen te stellen.

Maar ook Nederland moet nog flink wat slagen maken. In oktober waarschuwde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) nog dat het Nederlandse doel om in 2030 49 procent minder broeikasgassen uit te stoten ten opzichte van 1990 niet gehaald dreigt te worden. Tegelijkertijd wordt dit doel de komende periode in Europees verband opgehoogd naar 55 procent reductie in 2030.

"Er lijkt een gat te zitten. De doelstelling van 2030 halen we met onze huidige afspraken niet. Dat is een van de vraagstukken die voorliggen. Voor het demissionaire kabinet, maar ook voor de formatie", zei demissionair premier Mark Rutte daarover. Het ministerie werkt momenteel extra maatregelen uit die uiterlijk dit najaar naar de Tweede Kamer worden gestuurd.

Timmermans: Situatie is 'immens dringend'

Eurocommissaris Frans Timmermans, die klimaatbeleid onder zijn hoede heeft, noemt de strijd tegen klimaatverandering "immens dringend". Volgens hem moet de hele wereld meedoen aan de strijd en moeten maatregelen worden versneld.

Het is tegelijkertijd nog niet te laat om te beletten dat we iedere grip op de klimaatverandering verliezen, vindt Timmermans. De tweede man van de Europese Commissie waarschuwt al langer voor moedeloosheid, waarvan het klimaat volgens hem meer te duchten heeft dan van scepsis. Op de volgende klimaattop komend najaar moet de wereld zeggen dat het genoeg is geweest, twittert Timmermans.

Johnson: Rapport is een 'wake-upcall'

Volgens de Britse premier Boris Johnson is het IPCC-rapport een "wake-upcall" voor de wereld. Hij benadrukt in een verklaring dat het komende decennium cruciaal is voor de toekomst van de planeet.

De premier zegt dat duidelijk is welke maatregelen genomen moeten worden om klimaatverandering tegen te gaan. "Stop met het gebruik van kolen en stap over op schone energiebronnen. Bescherm de natuur." Hij pleitte ook voor financiële steun aan landen die de gevolgen ondervinden van de opwarming van de aarde.

VN-secretaris-generaal António Guterres noemt het bewijs dat de uitstoot van broeikasgassen onze planeet verstikt en miljarden mensen in gevaar brengt onweerlegbaar. Hij benadrukt dat we nu resoluut moeten handelen om een klimaatcatastrofe te voorkomen.

Geen verrassing volgens activiste Greta Thunberg

Volgens de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg bevat het rapport geen nieuws. "Het bevestigt alleen wat we al lang weten uit duizenden eerdere rapporten en studies."

De mensheid is volgens de Zweedse tiener in een noodsituatie terechtgekomen. Op sociale media stelt ze dat "het nu aan ons is om moedig te zijn en beslissingen te nemen. We kunnen de ergste consequenties nog voorkomen."

Greenpeace: 'Luister naar deze wanhoopskreet'

Milieuorganisatie Greenpeace vindt dat een nieuw kabinet in het regeerakkoord moet besluiten om het klimaatdoel voor Nederland op te hogen.

"Het nieuwste rapport is kristalhelder en geeft een duidelijke waarschuwing wat ons te wachten staat, als we nu niet snel en ingrijpend handelen. Dit is het moment om de handen ineen te slaan en in actie te komen. We moeten naar deze wanhoopskreet van de klimaatwetenschap luisteren", aldus Greenpeace.

Milieudefensie laat in een reactie weten dat Nederland veel meer kan doen om klimaatverandering te stoppen. "Nederland is een klein land, maar niet als het gaat om klimaatverandering. We zijn een wereldspeler in olie, steenkool, bio-industrie, kapitaal en nog veel meer. Maar ons klimaatbeleid gaat nu alleen over wat er binnen Nederland uit de schoorstenen en uitlaatpijpen komt", aldus de milieuclub.

Kwetsbare landen: Wij sterven door jullie uitstoot

Mohamed Nasheed, voormalig president van de eilandengroep Malediven, meldt dat kwetsbare landen de dupe zijn van rijke landen. "Wij betalen met onze levens voor de koolstofdioxide die door anderen is uitgestoten", aldus Nasheed. De oud-president treedt op als ambassadeur voor het Climate Vulnerable Forum, dat bestaat uit 48 landen.

"Onze mensen sterven in kwetsbare ontwikkelingslanden vanwege de verbranding van fossiele brandstoffen voor consumptie en economische groei in rijke landen", reageerde hij. Nasheed noemde het zeer onrechtvaardig dat vooral ontwikkelingslanden worden bedreigd door klimaatverandering.

De ambassadeur zei te vrezen voor de gevolgen als het niet lukt de opwarming van de aarde te beperken. "Dan worden kleine eilandstaten en kwetsbare landen aan de kust verzwolgen door een stijging van de zeespiegel van 3 meter."