Ruim 30 procent van de aandeelhouders van Shell wil dat het oliebedrijf in 2030 een substantieel lagere CO2-uitstoot heeft. Dit bleek dinsdag tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering in Scheveningen. Kritische beleggersgroep Follow This diende er voor de vijfde keer een klimaatresolutie in. De steun daarvoor is meer dan verdubbeld en komt onder andere van Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW), maar opnieuw niet van ABP.

Vijf jaar geleden kreeg de resolutie 2,7 procent van de stemmen. Vorig jaar was de steun gegroeid naar 14,4 procent. Vanaf 20 procent moet Shell formeel in gesprek met de indieners en dat is dit jaar dus voor het eerst het geval.

ABP, het pensioenfonds voor overheids- en onderwijspersoneel, is het grootste van Nederland en wordt vanuit universiteiten en waterschappen opgeroepen om vanwege klimaatverandering niet langer te beleggen in fossiele brandstoffen. ABP zegt echter met energiebedrijven in gesprek te blijven, om die zo te bewegen de CO2-uitstoot terug te dringen.

Dan is het merkwaardig dat ABP - in tegenstelling tot veel andere pensioenfondsen - de groep van kritische aandeelhouders opnieuw niet steunt, zegt Dirk Schoenmaker, hoogleraar banking en finance aan de Erasmus Universiteit, tegen NU.nl.

PFZW is het tweede pensioenfonds van Nederland en steunt de klimaatresolutie van Follow This dit jaar voor het eerst. Die steun kwam eerder al van onder andere pensioenfondsen PMT en PME en grote verzekeraars als Achmea, Nationale-Nederlanden en Aegon.

25 tot 45 procent minder CO2

Follow This vraagt Shell om in lijn met het klimaatakkoord van Parijs te gaan opereren. Om gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen, besloten landen in 2015 dat de opwarming "ruim onder" 2 graden moet blijven, en liefst onder de anderhalve graad.

Dat vraagt twee dingen van de wereld, zegt oprichter Mark van Baal: een punt waarop de CO2-uitstoot nul wordt én een realistisch pad daarnaartoe. "Dat eerste blijkt het probleem niet. Veel bedrijven, waaronder Shell, formuleren prachtige klimaatdoelen voor de lange termijn, rond 2050. Maar het klimaat vraagt erom dat de wereldwijde CO2-uitstoot ook de komende tien jaar al substantieel omlaaggaat. Dat vraagt onze resolutie van Shell."

Follow This roept Shell op de netto CO2-uitstoot tot 2030 met 25 tot 45 procent te verlagen ten opzichte van 2016. Die getallen zijn ontleend aan het recentste VN-klimaatrapport en houden ongeveer het midden tussen scenario's van 2 en 1,5 graden opwarming.

Shell heeft wel klimaatdoelen voor 2030 opgesteld, maar die zijn relatief geformuleerd, legt Van Baal uit. "Shell wil de CO2-intensiteit tot 2030 met 20 procent terugdringen. Maar als Shell ondertussen bijvoorbeeld meer aardgas gaat produceren of meer vaten olie gaat verhandelen, resulteert dat niet in een nettoverlaging van de CO2-uitstoot en dat is wel wat het klimaat nodig heeft."

'Per direct stoppen met nieuwe olie- en gaswinning'

Zulke reductiedoelen ontbreken in de klimaatplannen van Shell, dat wel zegt in 2050 CO2-neutraal te willen zijn. Het bedrijf zegt dat de eigen klimaatdoelen zijn "ontworpen om consistent te met het Parijsakkoord te zijn".

In het recente jaarverslag van Shell schrijft de als externe auditor ingeschakelde accountant EY door het ontbreken van harde reductiedoelen voor 2030 niet te kunnen stellen dat Shell in lijn met het Parijsakkoord handelt. Onder voortzetting van het huidige beleid zal het concern niet in 2050 CO2-neutraal zijn, stelt EY.

Op 26 mei doet de rechter uitspraak in de klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell. Ook in die rechtszaak wordt van Shell gevraagd om in de periode tot 2030 de netto CO2-uitstoot substantieel te verlagen.

In een dinsdag verschenen klimaatrapport roept het Internationaal Energieagentschap op per direct te stoppen met investeren in nieuwe olie- en gaswinning. Volgens de organisatie is dat een belangrijke voorwaarde om het Parijsakkoord te laten slagen.