Op uitnodiging van de Amerikaanse president Joe Biden nemen veertig wereldleiders donderdag en vrijdag deel aan een virtuele klimaattop. Van de Verenigde Staten wordt een "grote groene stap" verwacht. De ogen zijn ook gericht op de dynamiek met China - de twee grootmachten lijken te willen samenwerken in de strijd tegen klimaatverandering.

Biden en zijn speciale klimaatgezant John Kerry hebben meermaals laten weten dat de VS een leidende rol wil nemen in de strijd tegen klimaatverandering.

Achter de schermen werkt de VS aan een klimaatplan dat minstens zo ambitieus is als de Europese Green Deal, met als belangrijk verschil dat de Amerikaanse klimaatdoelen nog niet definitief zijn. Daar komt vermoedelijk op de klimaattop verandering in.

Ook de Chinese president Xi Jinping zal de klimaattop bijwonen. Zijn woordvoerder zegt dat Xi een "belangrijke speech" wil geven.

Kortetermijndoelen het belangrijkst

Een groeiende lijst landen wil rond 2050 klimaatneutraal zijn - een einddoel dat ook van de VS verwacht wordt. Politiek belangrijker zijn echter de klimaatdoelen voor de kortere termijn, tot 2030. Die staan later dit jaar op de agenda van de VN-klimaattop in Glasgow. Alle deelnemende landen worden gevraagd dit jaar hun 2030-doelen op te schroeven.

In de EU werd daarover woensdag een definitief akkoord bereikt: de Europese uitstoot van broeikasgassen moet over negen jaar ten minste 55 procent onder het niveau van 1990 liggen. Ook van Nederland wordt dit jaar verwacht dat het het 2030-klimaatdoel opschroeft.

De verwachte groene stap van Biden zal waarschijnlijk niet onderdoen voor die van de EU. De komende tien jaar wil de VS reusachtige bedragen investeren in duurzame energie en elektrificatie van de auto-industrie. Al in 2035 zou de Amerikaanse elektriciteitsvoorziening CO2-neutraal kunnen zijn.

Ook China zet serieuze stappen

Toch lag het initiatief tot klimaatactie tot enkele maanden geleden bij die andere grootmacht: China. Afgelopen september stelde China als een van de eerste grote economieën een 'CO2-neutraliteitsdoel': uiterlijk in 2060 moet de Chinese CO2-uitstoot (netto) op nul liggen.

Dat is weliswaar tien jaar later dan het doel van veel rijke industrielanden, zoals ook Japan en Zuid-Korea, maar China beroept zich erop in een andere fase van ontwikkeling te zitten: tot voor kort steeg de Chinese uitstoot juist scherp. Het voorlopige Chinese klimaatdoel voor 2030 is dan ook om eerst die groei te stoppen.

Gaan China en VS ook samenwerken?

Zowel China als de VS lijkt, net als Europa, een helder signaal af te geven: het fossiele tijdperk loopt ten einde, de toekomst is duurzaam. Maar is dat vervolgens ook een basis voor onderlinge samenwerking?

Recentelijk hadden de grootmachten weinig lovende woorden voor elkaar over. Een maand geleden ontaardde een persconferentie tijdens een Chinees-Amerikaanse top in Alaska in een uitwisseling van beschuldigingen.

Die gaan deels over mensenrechten met betrekking tot de Oeigoeren en de situatie rond Hongkong en Taiwan. Op de achtergrond spelen echter spanningen over cyberaanvallen op de VS en kritiek op economische dwangtactieken door China richting bondgenoten van de VS. China zegt juist dat de VS zijn militaire en financiële macht gebruikt om andere landen te onderdrukken.

Toch is de kans groot dat de toon op de klimaattop anders zal zijn. De landen gaan niet over een nacht ijs: vorige week was klimaatgezant Kerry nog in Sjanghai om de top met de Chinezen voor te bespreken. Die formule bleek ook heel succesvol voorafgaand aan de klimaattop in Parijs in 2015, toen Barack Obama en Xi van tevoren al een klimaatdeal hadden gesloten.

Ruzie met China en 'moordenaar' Poetin: wat is Bidens strategie?
202
Ruzie met China en 'moordenaar' Poetin: wat is Bidens strategie?