Joe Biden wil woensdag, direct na zijn inauguratie, een presidentieel decreet tekenen waarmee de VS terugkeert in het klimaatakkoord van Parijs. Wat betekent dat voor de klimaatonderhandelingen?

Die terugkeer is zeer belangrijk, zegt de Nederlandse klimaatgezant Marcel Beukeboom tegen NU.nl. "Zoals het vertrek onder Trump een signaal zond aan landen dat je het niet zo nauw hoeft te nemen met internationale afspraken, zo zendt Biden nu het signaal dat klimaatverandering om gezamenlijk beleid vraagt."

Maar de eerdere schade is daarmee niet zomaar ongedaan, voegt Beukeboom toe: "Het feit dat 's werelds grootste economie het zo moeizaam onderhandelde akkoord in de prullenbak gooide, deed iets met het broze vertrouwen dat aan de basis staat van de afspraken. Arme landen deden mee in het vertrouwen dat ze hulp zouden krijgen - dat stond zelfs op papier. Die voelen zich belazerd."

"Dit vertrouwen herstellen vraagt meer dan het ondertekenen van een executive order. Maar het is wel degelijk een krachtige eerste stap."

Volgen er op de woorden ook grote klimaatdaden?

Amerikaanse presidenten gebruiken de decreten vaak als een manier om direct hun macht te tonen en de hoofdlijnen van hun beleid uit te stippelen. Die presidentiële macht is begrensd. Over ingrijpender maatregelen, zoals wetswijzigingen, moet ook in het Congres worden gestemd.

Na de verkiezing in Georgia eerder deze maand voor de laatste twee openstaande Senaatszetels, hebben de Democraten zowel in het Huis van Afgevaardigden als in de Senaat een meerderheid. Dat moet Biden in staat stellen op klimaat daden te verbinden aan zijn woorden. Hij wil net als de EU een 'Green Deal', waarmee een investering van bijna 2 biljoen dollar (ongeveer 1,65 biljoen euro) in duurzame energie gemoeid is. De elektriciteitsvoorziening in het land moet volgens dat plan rond 2035 CO2-neutraal zijn.

"Dat is vooral goed voor Amerika zelf", zegt Yvo de Boer, die tot 2010 leiding gaf aan de VN-klimaatonderhandelingen. "Biden kiest voor innovatie als sleutel tot groei en kan daarmee de VS weer een koploperspositie bezorgen die ze al lang kwijt zijn."

Maar de recente winst van de Democraten in Georgia maakt de implementatie van de klimaatplannen nog geen vanzelfsprekendheid, verwacht De Boer: "De politiek in Amerika lijkt vaak zwart-wit, maar is helaas net als bij ons een beetje grijs. Veel Democratische politici vertegenwoordigen delen van het land waar olie, gas en zware industrie de banenmotor zijn. Die zien de klimaatneutrale toekomst nog niet helemaal helder voor zich."

“Het is nog te vroeg voor een jubelstemming.”
Marcel Beukeboom, klimaatgezant

Toch vindt ook De Boer de terugkeer van de VS tot het Parijsakkoord van groot belang. "Grote spelers als China, India, Brazilië en Rusland kijken toch vooral naar de VS."

"Het is nog te vroeg voor een jubelstemming", besluit Beukeboom. "Maar een bemoedigend detail is dat John Kerry de nieuwe Amerikaanse klimaatgezant wordt. Die rol komt daarmee in handen van een diplomatiek zwaargewicht en een van de architecten van het Parijsakkoord."