Tweedehands kleding had een stoffig imago, maar is de laatste jaren aan een opmars bezig. Platformen waar je zelf je kleding kunt verkopen breiden razendsnel uit. Goed nieuws voor het klimaat, zou je zeggen. Maar blijft dat positieve effect wel overeind als we steeds meer pakketten over de wereld sturen?

De wereldwijde markt voor tweedehands kleding is al flink toegenomen, en zal tussen nu en 2024 nog groeien van 32 miljard naar 53 miljard euro, aldus marktonderzoeker GlobalData. Het aantal fysieke vintagewinkels is in Nederland de afgelopen vijf jaar met bijna 15 procent gestegen. Ook zijn er inmiddels enorm veel platformen voor 're-sale': van The Next Closet tot Rebelle, Farfetch Second Life, Designer-Vintage en Marktplaats.

“Ieder kledingstuk, nieuw of tweedehands, heeft impact op het milieu.”
Lara Peters, Milieu Centraal

"Er is minder stigma, wat op zich goed is", zegt Irene Maldini over de ontwikkelingen. De onderzoeker naar mode en technologie aan de HvA wijst op het aandeel CO2-uitstoot, dat het allergrootst is bij het productieproces van kleding. Zweeds onderzoek uit 2015 laat zien dat voor de textielproductie voor dat land jaarlijks zo'n 14 miljoen ton CO2 wordt uitgestoten, terwijl vervoer goed is voor 100.000 ton. Omdat bij tweedehands producten het productieproces al heeft plaatsgevonden, levert dit dus een enorme milieubesparing op.

Duurzamer, maar wel voorwaardelijk

Wel is het kopen van gebruikte stukken "goed met een voorwaarde", zegt Maldini. "Het is alleen duurzamer als je een tweedehands aankoop doet in plaats van nieuw. Dus niet als tweedehands nog bij je nieuwe aankopen komt." Welke rol gebruikte kleding speelt in het leven van mensen - als vervanger of als 'extraatje' - bepaalt of er minder geproduceerd zal worden. Hier is nog weinig onderzoek naar gedaan. Wel produceert de mode-industrie tot nu toe elk jaar meer, en groeit de milieu-impact ondanks technologische verbeteringen.

Iets niet kopen is het beste voor het milieu, vult Lara Peters van Milieu Centraal aan. "Bedenk of je het kledingstuk echt nodig hebt. Ieder kledingstuk, nieuw of tweedehands, heeft impact op het milieu." Doordat het steeds makkelijker wordt om door te verkopen, zou de drempel om nieuwe spullen te kopen ook lager kunnen worden, waarmee de productie wordt gestimuleerd. Of dat echt een groot effect is, is overigens niet zeker, nuanceert Maldini.

Verzenden van Nederland naar steeds verder weg

Bij platformen wordt over de grens verkopen steeds normaler. Bijvoorbeeld bij het in 2013 in Nederland opgerichte United Wardrobe, dat al uitbreidde naar België, Duitsland en Frankrijk. Dit jaar werd de site overgenomen door het Litouwse Vinted, waarop gebruikers uit twaalf Europese landen, plus de Verenigde Staten hun waren kunnen doorverkopen. Er staan een miljoen Nederlanders bij Vinted geregistreerd, laat het bedrijf weten.

Wat betekent die internationale uitbreiding voor de milieuwinst van tweedehands? Hoeveel uitstoot er door verder verzenden precies bij komt, is moeilijk te berekenen, zegt hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft. "Meer verzenden over langere afstanden doet de milieubelasting per kledingstuk toenemen, simpelweg omdat voertuigen meer kilometers moeten rijden."

"Maar aan de andere kant kan het ook zo zijn dat het vervoer efficiënter plaatsvindt. Bijvoorbeeld één grotere vrachtwagen in plaats van drie kleinere." Ontwikkelingen in de vervoerssector hebben dus ook grote invloed, en die kunnen nog veel kanten opgaan.

“Bij de kringloopwinkel in de buurt kun je dingen passen, en is de kans op een miskoop kleiner.”
Irene Maldini, HvA

Ruw geschat komt het vervoer van een spijkerbroek volgens Milieu Centraal op 20 gram CO2-uitstoot per 100 kilometer rijden. "Die vrachtwagen rijdt natuurlijk niet met één kledingstuk, maar wanneer we kiezen om steeds vaker tweedehands kleding uit het buitenland te halen, veroorzaken we wel steeds meer klimaatimpact met onze tweedehands aankopen."

Minder miskopen in de buurtwinkel

Hoewel de productie van nieuwe kleding veel meer uitstoot met zich meebrengt, is er zeker iets te winnen als het gaat om verzending. Hier kun je het verschil mee maken als je tweedehands nog duurzamer wil maken, stelt Milieu Centraal.

"Hoe lokaler je koopt, hoe beter", zegt Maldini. En dichterbij heeft ook een ander voordeel: "Bij de kringloopwinkel in de buurt kun je dingen passen, en is de kans op een miskoop kleiner. Een nadeel aan de platformen is dat je minder zeker weet of iets past. De kans op miskopen, die je terugstuurt, is dus ook groter."

"Iedere kilometer die jouw kledingstuk minder hoeft te reizen is mooi meegenomen voor het milieu", zegt ook Peters. "Vraag jezelf daarom af: is het gewenste kledingstuk echt niet in Nederland te koop?" Ze raadt aan op platformen het zoekgebied te verkleinen, zodat je alleen aanbod van dichtbij te zien krijgt. "En wanneer iemand uit het buitenland jouw kleding wil kopen, kun je natuurlijk vriendelijk bedanken."