Door al het slechte nieuws over het klimaat, zou je bijna vergeten dat er ook gewerkt wordt aan oplossingen. NU.nl belicht ondernemingen die in elk geval een stap zetten in de groene richting. Deze week: de kippen en hanen van Kipster.

Wie nog denkt dat 'biologisch' het hoogst haalbare is als het om blije kippen gaat, is nog niet bij Kipster geweest. Terwijl: iedereen is welkom om overdag binnen te lopen bij deze buitencategorie kippenboerderij in Venray.

Kipster is, om te beginnen, het enige commerciële legkippenbedrijf dat zijn dieren geen maïs of graan voert die mensen ook zouden kunnen eten. Dat klinkt logisch, maar Kipster is hierin de uitzondering.

Kipster-kippen krijgen voer dat is samengesteld uit overtollig brood, stroopwafels, krakelingen en andere resten van grote bakkerijen. Uit reststromen dus. Dat scheelt ongeveer de helft in de klimaatvoetafdruk, volgens Kipster-directeur Ruud Zanders.

De nachthokken van Kipster gaan open
70
De nachthokken van Kipster gaan open

(Video: Annelies Roon)

Diervriendelijke veehouderij bestaat niet

Onder aan de streep is een Kipster-ei klimaatneutraal. Niet alleen dankzij het voer, maar bijvoorbeeld ook dankzij de stal met elfhonderd zonnepanelen op het dak.

Dierenwelzijn en duurzaamheid zijn de belangrijkste aandachtspunten in de bedrijfsvoering. "Hoewel…", relativeert Zanders in de ontvangstruimte met informatiepanelen en eivormige tafels, "ook onze kippen gaan na 85 weken naar de slachterij. Terwijl ze makkelijk een jaar of zes kunnen worden."

“Echt diervriendelijk dieren houden voor eieren, vlees of melk, is onmogelijk.”
Ruud Zanders, directeur Kipster

Zanders is de eerste die het toegeeft: écht diervriendelijk dieren houden voor eieren, vlees of melk, is onmogelijk. Vroeger, toen hij het kippenimperium van zijn vader overnam, stond hij daar niet bij stil. Na zijn faillissement in 2007 ging het roer om. Nu vraagt Zanders zich af "waar de mens eigenlijk de arrogantie vandaan haalt om dieren als productiemiddel in te zetten voor hun eigen voedselvoorziening".

De Kipster-stal met elfhonderd zonnepanelen op het dak. (Foto: Kipster)

Zelf eet hij vrijwel helemaal plantaardig. "Maar", zo zegt hij, "zo lang we nog dierlijke eiwitten consumeren, proberen wij de dieren een duidelijke rol in het voedselsysteem te geven. Wij laten ze 'afvalstromen' omzetten in voedsel, net als vroeger op de boerderij, op een manier die aansluit op de natuurlijke neigingen van dieren."

“Vergassen klinkt humaner, maar stikken duurt langer dan versnipperd worden in de shredder. Alleen al in Nederland worden er jaarlijks 45 miljoen haantjes gedood.”
Ruud Zanders

'Kippenleven is simpel'

Daar weet Zanders inmiddels alles van. "Een kippenleven is simpel", vertelt hij. "'s Morgens leggen ze een ei, 's middags zijn ze vrij." En zo oogt het ook. In de grote hal met glazen dak, en buiten in ruime rennen, scharrelen duizenden witte kippen tussen takkenbossen, boomstronken en (nep) bomen.

Zanders: "Kippen zijn bosdieren. Ze zijn hier met 24.000, dus het is prettig voor ze om zich ergens een beetje te kunnen verschuilen." Het klinkt vreemd voor een hal vol kippen, maar het ziet er relaxed uit.

'Haantjes vernietigen vinden wij onethisch'

Dan de haantjes: uit de helft van de eieren in een broederij kruipt een haantje. 'Normaal' gesproken worden die allemaal vergast. "In andere landen gaan ze levend de hakselaar in", zegt Zanders nuchter.

"Vergassen klinkt humaner, maar stikken duurt langer dan versnipperd worden in de shredder. Hoe dan ook: alleen al in Nederland worden er jaarlijks 45 miljoen haantjes gedood. In Europa 350 miljoen; wereldwijd 3,2 miljard. Een klein deel wordt gebruikt als diervoeder, bijvoorbeeld in dierentuinen. De rest wordt vernietigd. Dat vinden wij onethisch."

Kipster laat de haantjes opgroeien in een opfokbedrijf. "Nu gebeurt dat nog ergens anders, maar vanaf volgend jaar willen we dat ook zelf gaan doen. Toevallig heb ik vanmiddag een gesprek met de gemeente over de bouwvergunning." En wat gebeurt er dan met de haantjes? "Dan maken we er vleesproducten van. Zo hebben ze toch nog nut." En na een korte stilte: "Ja, we blijven toch een commerciële voedselproducent."

Meer over Kipster:

  • Opening vestiging Venray: september 2017; opening twee vestigingen Beuningen: januari 2020
  • Beschikbare oppervlakte per kip: 6,7 kippen per vierkante meter.
  • Kipsterkippen (en – eieren) zijn wit. Witte kippen hebben minder voer nodig om een ei te leggen dan bruine. Dat scheelt 5 procent in de klimaatvoetafdruk.
  • Ruud Zanders ontwikkelde het Kipster-concept samen met duurzaamheidsaanjager Maurits Groen, communicatie-expert Olivier Wegloop en pluimveehouder Styn Claessens.
  • Lidl sloot een vijfjarig contract met Kipster voor afname van de hele productie tegen een vaste - iets hogere - prijs. Dit maakte de realisatie van het vernieuwende concept mogelijk.
  • De succesvolle Kipster-aanpak mag door iedereen gekopieerd worden. Graag zelfs.