Nederland heeft weer een stralend weekend voor de boeg, met lokaal temperaturen boven de 25 graden. Afgelopen week werd in Gilze-Rijen met ruim 35 graden zelfs een landelijk hitterecord gevestigd voor september. Niet direct waar je aan denkt bij 'herfst'. Of is dit het nieuwe normaal?

NU.nl stelde deze vraag aan twee klimaatonderzoekers van het KNMI. Het korte antwoord is: alle seizoenen worden warmer, dus ook de herfst. Maar als je de herfst vergelijkt met de andere seizoenen, is het eigenlijk juist een beetje een achterblijver.

"Sinds 1950 is de herfst in Nederland ongeveer 1 graad warmer geworden, terwijl de andere seizoenen maar liefst twee keer zo snel opwarmden", zegt Peter Siegmund.

"Het is eigenlijk niet zo dat de herfst minder snel opwarmt dan de andere seizoenen, maar eerder dat de andere seizoenen extra snel gaan", vervolgt zijn collega Geert Jan van Oldenborgh. "Door verschuivingen van luchtdrukgebieden in de winter en vooral een toename van zonuren in de lente en de zomer wordt de opwarming in die seizoenen in Nederland uitvergroot."

In een eeuw zeven tot tien keer zo veel zomerse dagen

Toch is die gemiddelde opwarming van één graad genoeg om de kans op zomerse dagen, met temperaturen van 25 graden of meer, flink te laten stijgen.

Siegmund: "Enkele tientallen jaren terug had De Bilt in september en oktober samen gemiddeld één zomerse dag. Nu zijn dat er in een gemiddelde herfst al twee of drie. Rond 2085 - als ook de gemiddelde temperatuur verder is gestegen - zijn het er in onze verwachtingen zelfs gemiddeld zeven tot tien per jaar."

Maar hoe zit het dan met regen en wind, eigenlijk de specialiteiten van dit seizoen? De experts vertellen dat het overgangsseizoen altijd meerdere gezichten zal hebben. Zo is ook mist een specialiteit van de herfst, en voor mist moet het juist vrijwel windstil zijn.

Orkanen buigen vaker af richting Europa: stevige herfststormen

Gemiddeld genomen neemt de windsnelheid in Nederland iets af, ook in de herfst. De onderzoekers vermoeden echter dat dit voor een deel geen klimatologische oorzaak heeft, maar komt door 'verruwing' van het landschap. Bijvoorbeeld door hoge bebouwing, waardoor windsnelheden aan het landoppervlak iets geremd worden.

Voor echte herfststormen maakt dat geen verschil: die worden ver op de Atlantische Oceaan geboren. Bomen en gebouwen hebben daar geen invloed op. En daar kan klimaatverandering nog om de hoek komen kijken, vertelt Van Oldenborgh: "In de toekomst verwachten we dat er vaker orkanen vanuit de Atlantische Oceaan de oversteek zullen maken."

"Die orkanen ontstaan dan wat oostelijker bij Afrika en kunnen zich verder naar het noorden in stand houden boven warmer zeewater. Onderweg naar Europa transformeren deze orkanen tot herfststormen met hoge windsnelheden."

Een seizoen met meerdere gezichten dus - ook in de toekomst.

Weerbericht: Dit weekend volop genieten van nazomer
78
Weerbericht: Dit weekend volop genieten van nazomer