Door de coronacrisis valt de mondiale CO2-uitstoot dit jaar 4 tot 8 procent lager uit. Tijdelijk, zeggen experts daarbij. Bij 'grijze' herstelmaatregelen kan de uitstoot uiteindelijk zelfs hoger uitkomen dan zonder corona het geval zou zijn geweest, blijkt uit een vrijdag verschenen rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving.

Het rapport becijfert op basis van statistieken van het Internationaal Energie Agentschap dat de mondiale CO2-uitstoot dit jaar tenminste 4 procent lager zal uitpakken - en mogelijk dubbel zo veel, als er ook in de laatste maanden van het jaar nog sterke restricties gelden die het transport en energiegebruik tijdelijk terugdringen.

Omdat de teruggang niet het resultaat is van gericht energiebeleid, zal de uitstoot terugveren zodra de coronamaatregelen helemaal verdwijnen.

Toch vormt de daling de ideale illustratie van wat er wereldwijd nodig is om de VN-klimaatdoelen te realiseren, zegt Michel den Elzen, klimaatbeleidsonderzoeker van het PBL en een van de auteurs van het rapport: "Alleen als de wereldwijde uitstoot tussen 2020 en 2030 elk opeenvolgend jaar ruim 7 procent daalt, is het Parijse klimaatdoel van 1,5 graad opwarming nog te halen."

"We zien dit jaar een eenmalige daling van dergelijke omvang, op basis van extreem beleid ten aanzien van het coronavirus. Maar dat beleid is natuurlijk geen structurele verandering richting een koolstofarme economie."

Overheidsinvesteringen bepalen op lange termijn klimaateffect van coronacrisis

Toch zal de coronacrisis naar verwachting van de onderzoekers ook klimaateffecten hebben op de langere termijn - en mogelijk nog zichtbaar zijn in de hoogte van de wereldwijde uitstoot in 2030. De invloed van de uitstootdaling in 2020 zal dan hoogstwaarschijnlijk verdampt zijn, maar dat geldt niet voor politieke keuzes die dit jaar gemaakt worden: de economische herstelpakketten.

Het is zelfs mogelijk dat de uitstoot door de coronacrisis uiteindelijk hoger zal uitpakken: "Dat kan als landen hun voorgenomen klimaatbeleid afzwakken of uitstellen." Den Elzen noemt als voorbeelden het terugdraaien van doelstellingen voor zuinigere auto's in de VS en het goedkeuren van nieuwe kolencentrales in China in maart, toen grote delen van de wereld in lockdown waren.

"Omdat de CO2-intensiteit van de wereldeconomie minder verbetert dan voor de coronacrisis, zien we dat de mondiale uitstoot op lange termijn hoger kan uitpakken dan oorspronkelijk verwacht - ondanks de lagere economische groei."

'Klimaatverandering is een trage crisis, die structureel beleid vraagt'

Deze ontwikkeling valt volgens de onderzoeker ook nog om te draaien. Voor de Parijsdoelstellingen zijn in de komende tien jaar juist grote investeringen nodig in onder meer duurzame energie - en ook zulke 'groene' maatregelen kunnen stimulerend werken op de economie en werkgelegenheid.

Den Elzen: "De klimaatcrisis verloopt veel langzamer dan de coronacrisis, maar de gevolgen zijn minstens zo ingrijpend. En dat kan alleen worden aangepakt met structurele reducties van de uitstoot."